Küresel iklim istikrarını altüst eden El Niño tabiat olayı, gezegenimizi yine vurmaya hazırlanıyor. Dünya Meteoroloji Örgütü WMO, bu yıl tesirini gösterecek yeni sıcak dalgalarına karşı tüm ülkelere acil tedbir daveti yaptı.
Paylaşılan son datalara nazaran, haziran ile ağustos ayları ortasında El Niño’nun başlama ihtimali yüzde 80 civarındayken, temmuz ile kasım ortasında bu oran yüzde 90 düzeyine ulaşıyor. “Süper El Niño” olarak isimlendirilen bu sürecin şiddetinin en az orta yahut çok yüksek olacağı varsayım ediliyor. Meteorologlar bu öngörüyü, Ekvator yakınlarındaki Orta ve Doğu Pasifik Okyanusu’nda deniz suyu sıcaklıklarının ortalamanın tam 6 santigrat derece üzerine çıkmasına dayandırıyor.
Pasifik’teki bu sıcaklık ve basınç değişimleri, zincirleme bir tepkiyle dünya genelindeki hava olaylarını domino taşı üzere etkileyecek. El Niño’nun tesirleri coğrafik bölgelere nazaran taban tabana zıtlık gösteriyor; ABD’nin güney kısımları olağandan çok daha yağışlı bir periyoda girerken, kuzey bölgeleri kuraklıkla uğraş ediyor. Avustralya kıtasında ise kavurucu sıcaklıklar büyük orman yangınlarının önünü açıyor. Birçok bilim insanı, El Niño’nun da tesiriyle içinde bulunduğumuz 2026 yılının tarihteki en sıcak yıl olabileceği fikrinde.
BM Genel Sekreteri António Guterres, bu durumun global ısınma yangınına akaryakıt dökmek manasına geldiğini söz ederek fosil yakıt bağımlılığına son verilmesi ve erken ikaz sistemlerinin geliştirilmesi davetini yineledi.
Tarih, bu döngülerin yol açtığı büyük felaketlerle dolu. 1997-1998 yıllarında yaşanan tarihi El Niño, Asya’da sellere neden olmuş, Afrika ve Güney Amerika’da ise salgın hastalıkları tırmandırmıştı. O devirde ekstrem hava olayları nedeniyle 23 bin insan hayatını kaybetmiş ve global iktisat 5,7 trilyon dolarlık devasa bir ziyana uğramıştı.
WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo, yakın geçmişte yaşanan El Niño dalgasının da son sıcaklık rekorlarında başrolü oynadığını hatırlatıyor. Saulo, önümüzdeki aylarda hem karada hem de okyanuslarda kuraklık, şiddetli yağış ve sıcak dalgası riskinin katlanacağını belirterek hükümetlerin erken ikaz varsayımlarına nazaran hareket etmesi gerektiğinin altını çiziyor.
