Çevre kirliliği ve mikroplastik tehdidi global ölçekte tırmanışını sürdürürken, tıp ve etraf bilimini yakından ilgilendiren çarpıcı bir araştırma yayımlandı. Almanya’daki Bonn Üniversitesi liderliğinde yürütülen kapsamlı bir çalışma, paklık maksadıyla her hane halkının mutfağında yer alan sıradan süngerlerin etrafa olan sinsi tesirlerini deşifre etti. Laboratuvar testleri ile hane halkı alışkanlıklarının harmanlandığı araştırma sonuçları, mutfaktaki paklık araçlarının hem insan sıhhatini tehlikeye attığını hem de ekosistem üzerinde devasa bir yıkım yarattığını ortaya koydu.
“SPONGEBOT” DEVREYE GİRDİ: SÜNGERLER YILDA TONLARCA PLASTİK SAÇIYOR
Süngerlerin günlük kullanım esnasında ne kadar deformasyona uğradığını saptamak isteyen bilim insanları, laboratuvar ortamında “SpongeBot” ismi verilen otomatik bir mekanik robot kullandı. Meskenlerdeki bulaşık yıkama gerilimini birebir taklit eden bu aygıtın bilgileri, Almanya ve Kuzey Amerika’daki istekli ailelerin kullanım alışkanlıklarıyla birleştirildi.
Analizler sonucunda, her sünger cinsinin kullanım esnasında mikroskobik seviyede gereç kaybına uğradığı ve sulara mikroplastik saldığı kanıtlandı. Datalar, kişi başına yıllık 0,68 ila 4,21 gram ortasında mikroplastik parçacığının lavabo deliklerinden kanalizasyon sistemine karıştığını gösteriyor. Sayılar küçük görünse de ülke geneline uyarlandığında tehlikenin boyutu korkutucu bir hal alıyor. Yalnızca Almanya genelinde tek bir sünger tipinin tüm konutlarda kullanılması halinde, sulara ve toprağa her yıl 355 ton mikroplastik sızdığı hesaplanıyor.
KANSER VE KISIRLIK TETİKLEYİCİSİ TARIM ALANLARINA SERPİLİYOR
Tıp literatüründe daha evvel yapılan araştırmalar, besin zincirine ve içme sularına karışan mikroplastiklerin insan teneffüs yollarına yerleşebildiğini; bu parçacıkların başta kanser cinsleri olmak üzere bayan ve erkeklerde kısırlık (infertilite) olayları ile direkt bağlantılı olduğunu kanıtlamıştı.
Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Londra merkezli Deep Science Ventures şirketi iklim uzmanı Harry Macpherson, arıtma tesislerinin bu plastiklerin büyük kısmını tuttuğu istikametindeki savunmaların aldatıcı olduğunu vurguladı. Macpherson, “Tesislerde tutulan bu katı atık çamurları, tarım alanlarında gübre olarak toprağa serpiliyor. Münasebetiyle mutfakta yıkanan bulaşıklardan çıkan zehirli mikroplastikler, dolaylı yoldan yediğimiz zerzevat ve meyvelerle tabağımıza geri dönüyor” kelamlarıyla besin güvenliği zincirindeki tehlikeye dikkat çekti.
ASIL YIKIM SU İSRAFINDA: BULAŞIKLARI ELDE YIKAMAK MAKİNEYE NAZARAN 3,5 KAT ZARARLI
Araştırmanın ezber bozan en çarpıcı bulgusu ise etrafa verilen asıl zararın mikroplastik salınımından çok, elde bulaşık yıkama esnasındaki su tüketiminden kaynaklanması oldu. Hayat döngüsü tahlillerine nazaran, elde bulaşık yıkamanın tabiata verdiği toplam zararın yüzde 85 ila 97 üzere ezici bir oranı büsbütün denetimsiz su israfından kaynaklanıyor.
Gelişmiş tüketici datalarına nazaran, konutlarında bulaşık makinesi olan bireylerin yaklaşık yüzde 20’si makinelerini haftada bir kere bile çalıştırmıyor. Uzmanlar, bulaşıkları elde yıkamanın çağdaş bir otomatik bulaşık makinesine kıyasla tam 3,5 kat daha fazla su tükettiğini vurguluyor. Hem insan sıhhatini korumak hem de yaklaşmakta olan global susuzluk krizinin önüne geçmek ismine uzmanlar, tüketicilere mutfakta plastik içerikli süngerler yerine bitki bazlı ve tabiatta çözünebilen eserleri tercih etmelerini, bulaşıkları elde yıkamak yerine kesinlikle tam dolu makinelerde yıkamalarını tavsiye ediyor.
İlk yorum yapan olun