Fiber kablo döşemek değerli, vakit alıcı ve her yerde mümkün olmayan bir iş. Japonya’dan gelen yeni bir gelişme ise, bunun aslında hiç gerekmeyebileceğine işaret ediyor.
Tokushima Üniversitesi Post-LED Fotonik Enstitüsü’nden Profesör Takeshi Yasui liderliğindeki takım, 6G kablosuz irtibat için kritik bir frekans bandında saniyede 112 gigabit bilgi suratına ulaştı. Çalışma, 16 Mayıs’ta bilimsel mecmua Communications Engineering’de yayımlandı. Araştırmanın asıl ehemmiyeti sadece sürat rekoru kırmaktan gelmiyor; 420 GHz’in üzerine çıkılarak 560 GHz frekansında kararlı bilgi iletimi birinci defa pratik bir sistemle gerçekleştirildi.
Bu muvaffakiyetin arkında “mikrotarak” ismi verilen fotonik aygıtlar var. Mikroçiplerin üzerine yerleştirilen bu minik yapılar, kablosuz irtibat için son derece hassas ve kararlı ışık frekansları üretiyor. Bilgiyi elektrik yerine ışıkla taşıyan fotonik teknoloji aslında yeni değil; lakin eski sistemler laboratuvar ortamında devasa lazer düzenekleri ve milimetrik optik hizalamalar gerektiriyordu. En küçük bir sarsıntı bu ayarları bozduğundan teknolojiyi gerçek dünyaya taşımak mümkün olmuyordu.
Japon grubu bu mahzuru, optik bir fiber kabloyu direkt silikon nitrür bazlı bir mikro-rezonatöre bağlayarak aştı. Milimetrik hassasiyet mecburiliği ortadan kalktı, sistem dış etkenlere karşı korunaklı hale geldi. Ortaya çıkan verici sadece 5 milimetre genişliğinde, kabaca bir bezelye tanesi büyüklüğündeydi. Tıpkı işi yapan eski sistemlerse neredeyse yarım metre yer kaplıyordu. Aygıta ayrıyeten sıcaklık değişimlerine karşı direnç sağlayan bir denetim sistemi da eklendi; bu sayede hava şartlarından bağımsız çalışması sağlandı.
6G neden değerli, bu sürat ne manaya geliyor?
Otonom araçlar, yapay zeka uygulamaları ve katlanarak büyüyen bilgi trafiği, mevcut 5G altyapısının sonlarını er geç zorlayacak. 6G’nin teorik sürat amacı saniyede 1 terabit; bu 5G’den yaklaşık 3 bin kat daha süratli bir bant genişliği manasına geliyor. Bu kapasiteye ulaşmak için klâsik usul kentlere kilometrelerce fiber optik kablo döşemek, hem maliyetli hem de uzun soluklu bir iş.
Japonya’da geliştirilen terahertz vericiler burada devreye giriyor: Kentler ve baz istasyonları ortasındaki ana bilgi taşıma çizgileri havadan, kablosuz ve yüksek süratle kurulabilir hale gelebilir. Takım artık sinyal gücünü artırmak ve sürat tavanını daha da üst çekmek için çalışmalarını sürdürüyor.
