Bir Kozmetik ve Besin Maddesi Olarak Üzüm Atığı. Dünyada şarap üretimi için çok fazla miktarda üzüm tüketiliyor. Şarap üretimi sonrası üzümlerin tohumları, sapları ve kabukları, kabaca yaklaşık dörtte biri atık olarak kalır. Fakat araştırmacılar, bu şarap artıkları için yağlı yiyeceklerin raf ömrünü uzatmak gibi bazı faydalı ticari uygulamalar bulduklarını söylüyorlar.
Büyük miktarlarda üzüm atığının çevreye zararlı olabilir.
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’ne göre, küresel şarap endüstrisi her yıl yaklaşık 14 milyon tonluk bir üzüm atığı üretiyor ve şarap üreticileri bununla ne yapmaları gerektiğine karşı mücadele ediyor. Nebraska-Lincoln Üniversitesi’ndeki Changmou Xu’nun ekibi, üzüm atığını yenilenebilir bir kaynak olarak yeniden pazarlamak istiyor, bunu sağlık ürünleri için antioksidanlar, üzüm yağları ve diyet lifleri üretmek için kullanıyor. Xu, sadece üzüm ve şarap endüstrisinin ekonomik değerini arttırmakla kalmayıp çevresel kontaminasyonu da en aza indirebileceğini söylüyor.
Üzüm atıkları, gübre ya da gübre olarak kullanılabilir ve bazı şarap üreticileri, atık üzüm kabuklarını suya batırarak ve karışımı fermente ederek daha zayıf bir “ikincil şarap” üretmektedir. Ancak üzüm posası aynı zamanda proantosiyanidinler, antosiyaninler ve ellagic asit gibi zengin bir doğal antioksidan kaynağıdır. Bu antioksidanlar, serbest radikallere (vücutta zarar verebilecek oksijen metabolizmasının toksik yan ürünlerini ) bağlanırlar, böylece radikaller hücrelere bağlanamaz ve zarar veremezler. Üzüm çekirdeği yağının yanı sıra bu atık katkı maddeleri, diyet takviyeleri, farmasötikler ve kozmetik ürünlerinde kullanılmaktadır.
Bütünsel bir yaklaşım kullanarak, Xu’nun ekibi, üzüm posasından besinleri ayıklamak, ayırmak ve tanımlamak için en uygun teknolojileri tanımlamakta ve daha sonra bu besinleri ticari ürünlerde kullanmaktadır. Teknolojiler ayrıca üzümlerde kullanılan herhangi bir pestisiti de ortadan kaldırmalıdır. Ekip, atıklarda bulunan polifenollerin E. coli ve Salmonella gibi gıda kaynaklı patojenlere karşı etkili olup olmadığını araştırmak için biyologlarla işbirliği yaptı.
Xu, “Sadece üzümden doğal antioksidanlar ile yapay antioksidanların yerini almayı amaçlayan yiyecekler konusunda bazı uygulamalar geliştiriyoruz. Araştırmacılar, üzümlerde kullanılan pestisitler de dahil olmak üzere, fenolik bileşikleri diğer bileşenlerinden ayırdılar ve onları popüler yiyeceklere eklediler. Ekip, fenolik bileşikleri eklemeden önce, güvenlik gereksinimlerini karşıladığından emin olmak için bunları da test etti. Bu bileşiklerin, özellikle numuneler sıcaklığa maruz kaldıklarında yağlı gıdaların raf ömrünü uzatan lipit oksidasyonunu önemli ölçüde inhibe ettiğini bulmuşlardır.
Xu, “Bu inhibisyonun verimliliğini artırmaya devam ediyoruz ve fenolik bileşiklerin suni bir antioksidan olan etilendiamintetraasetik asit (EDTA) ile karşılaştırılabilir bir performans sağlamayı amaçlıyoruz” diyor. Her ne kadar EDTA gıdalara, kozmetiklere ve ilaca geniş ölçüde eklenmiş olsa da ve kullanımı güvenli olsa da, mevcut tüketici ikliminde insan dostu bir madde değildir. Xu, insanların doğal malzemeleri listeleyen gıda etiketleri aradığını söylüyor. Ve üzüm postası bu ihtiyacı karşılamanın bir yolunu sağlayabilir.
Editör notu : Ülkemizde benzer çalışmalar olduğu bilinmekte olup ( TEKİRDAĞ BAĞCILIK ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ ) gelinen son durum hakkında bilgilendirmeler yapılmalıdır.
Kaynak : ACS
