Suudi Arabistan’daki Kral Abdullah Bilim ve Teknoloji Üniversitesi (KAUST) bünyesinde vazife yapan araştırmacılar, elektrik gücüne muhtaçlık duymayan “NESCOD” isimli pasif bir soğutma sistemi tasarladı. Royal Society of Chemistry tarafından yayımlanan çalışmaya nazaran bu yol, amonyum nitrat tuzunun suda çözünmesiyle çalışıyor.
Çözünme esnasında tetiklenen endotermik tepki etraf ortamdaki ısıyı süratle emerek sıcaklığın düşmesini sağlıyor. Soğutma döngüsü tamamlandığında ise sistem güneş gücünden faydalanarak kendini sıfırlıyor. Güneş ısısı suyu buharlaştırırken, geride kalan tuz kristalleşiyor ve bir sonraki kullanım için hazır hale geliyor.
Soğutma ve yine şarj olma basamakları farklı vakit dilimlerinde ve farklı yerlerde gerçekleştiği için bu teknoloji, soğuk enerjiyi bünyesinde depolayıp gereksinim anında özgür bırakma yeteneğine sahip. Yapılan laboratuvar testlerinde, direkt güneş ışığı altında metrekare başına 191 vat bedeline kadar soğutma gücü elde edildi. Bu sonuçlar, güneş gücünün hiçbir elektrik akımına gereksinim duyulmadan soğutma emeliyle saklanabileceğini net bir formda kanıtladı.
Geleceğin teknolojisi klâsik klimalara karşı
Geliştirilen NESCOD pasif soğutma sistemi, elektrikle çalışan klimalara karşı güçlü bir alternatif adayı olarak öne çıksa da şu an için sadece bir konsept dizayndan ibaret. Geliştirme sürecinin şimdi başında olan bu proje, denetimli laboratuvar ortamlarında test ediliyor ve şimdi ticari ya da günlük kullanıma sunulmuş değil. Teknolojinin gelecekte meskenlerde kendine yer bulabilmesi ismine araştırmacıların sistem performansını artırması ve projeyi ölçeklenebilir hale getirmesi gerekiyor.
Günümüzde meskenlerimizi serinleten merkezi iklimlendirme sistemleri ve pencerelere monte edilen klâsik klimalar, soğuk hava üretmek için buhar sıkıştırma döngüsünü temel alıyor. Bu düzenek, iç ve dış yer bobinleri ortasında soğutucu akışkan devridaimi sağlamak ismine elektrikli bir kompresörden güç alıyor. Gaz sistem içinde hareket ederken iç ortamdaki ısıyı emiyor ve bu sıcaklığı dışarıdaki ünite vasıtasıyla atmosfere bırakıyor. Sürecin sonunda ise serinletilmiş hava tekrar odanın içine üfleniyor.
Yaz aylarında mesken içi sıcaklığı ülkü istikrarda tutmak için bu formül son derece tesirli olsa da sürekli bir elektrik beslemesine gereksinim duyuyor. Amerika Birleşik Devletleri Enerji Bakanlığı verilerine göre, ülkedeki evsel elektrik tüketiminin yaklaşık %12’lik kısmını tek başına klimalar oluşturuyor. Bu yüksek oran, sıcak havalarda genel güç şebekeleri üzerindeki yükü artırırken, hanelerin bütçesine de önemli bir külfet getiriyor.
