Zemheri Nedir ve Kış Mevsiminin En Sert Devri Olarak Neden Bu Kadar Değerlidir?
Kış aylarının en kuvvetli ve en soğuk devirleri ortasında yer alan zemheri, birçok kişi tarafından bilinmekte ve takip edilmektedir. Fakat, zemheri sözünün tam manası, başlangıç tarihi ve bitiş periyodu üzere ayrıntılar, iklimsel ve kültürel açıdan büyük kıymet taşımaktadır. Münasebetiyle, bu periyodu gerçek anlamak ve sağlıklı bir biçimde hazırlık yapmak, bilhassa çiftçiler, dış şartlarda çalışanlar ve soğuk havalara maruz kalan tüm bireyler için hayati kıymete sahiptir.
Zemheri Ne Vakit Başlar ve Biter?
Türkiye ikliminde, çoklukla 22 Aralık ile 30 Ocak tarihleri ortasını kapsayan zemheri devri, yaklaşık 40 gün sürmektedir. Bu devir, tarihi ve kültürel açıdan yaklaşık dört hafta boyunca devam eden önemli soğuklar ve don olaylarının yaşandığı kritik vakit dilimidir. Meteorolojik bilgiler göz önüne alındığında, sıcaklıklar bu devirde 0°C’nin altına düşerek, -5°C, -10°C düzeylerine kadar iner. Bu, tarım, hayvancılık ve günlük hayat açısından büyük zorluklar yaratır.
Zemheri Sözünün Manası ve Kökenleri
“Zemheri” sözü, Arapça kökenli “zem” ve Farsça “harir” sözlerinin birleşiminden türemiştir. “Zem” sözü ‘kış’ manasına gelirken, “harir” ise ‘uğultu’, ‘gürleme’ yahut ‘fırtına’ manasında kullanılır. Bu birleşim, hem soğuk hava ve kar fırtınalarının ağır olduğu, hem de tabiatın güçlü özgür oluşunu anlatmak için kullanılmıştır. Bu devir, halk tarafından “sert ve şiddetli kış aylarının en uç noktası” olarak kabul edilir ve ekseriyetle tabiat olaylarının en çok yaşandığı vakit dilimidir.
Zemheri Günleri ve Hava Şartları Özellikleri
Zemheri, ekseriyetle kar yağışlarının arttığı, buzlanmaların en ağır biçimde görüldüğü, rüzgarların şiddetini artırdığı periyot olarak öne çıkar. Bu devirde hava sıcaklıkları, bilhassa gece saatlerinde önemli düzeylere inecek olup, gündüz bile vakit zaman don olaylarına maruz kalınır. Ayrıyeten, kar kalınlığı artar ve yaklaşık 10-30 santimetreye ulaşabilir. Ağır kar yağışı nedeniyle ulaşım aksar ve günlük hayat büyük ölçüde sekteye uğrar. Çocuklar ve yaşlılar bu periyotta soğuk bronşit, grip ve gibisi hastalıklara karşı daha dikkatli olmalıdır.
Zemheri’nin Tarım ve Hayvancılığa Etkileri
Zemheri periyodu, tarım ve hayvancılık alanında kıymetli tesirlere sahiptir. Tarla ve bahçeler için bu vakit, don ve soğuk hava nedeniyle bitki ve eserlerin ziyan görmesiyle sonuçlanabilir. Çiftçiler, bilhassa meyve ve zerzevat çeşitlerinde donma tehlikesine karşı tedbirler almalı, uygun örtüler ve kollayıcı sera uygulamalarını tercih etmelidir. Hayvancılık açısından ise, hayvanlar uygun korunmalı, bilhassa rüzgarlı ve don olaylarına karşı uygun barınak ve izolasyon sağlanmalıdır. Bu devirde hayvanların su gereksinimleri ve beslenmeleri de dikkatlice denetim edilmelidir.
Zemheri ile Uğraşta Alınması Gereken Önlemler
Sert ve soğuk havalara karşı en tesirli uğraş, hakikat tedbirler almakla mümkündür. Mesken, çalışan ya da ziraî alanlar için;
- Yeterli izolasyon ve izolasyonlu izolasyon materyalleri tercih edilmelidir,
- Üzerine kalın ve güçlü giysiler giyilmeli,
- Ev ve iş yerlerinde ısı yalıtımı sağlanmalı,
- Hastalıkların önüne geçmek ismine grip ve soğuk algınlığına karşı aşılar vaktinde yapılmalı,
- Hayvanlar uygun ve inançlı barınaklara yerleştirilmeli,
- Su ve yiyecek stokları nizamlı ve kâfi olmalı.
Bu tedbirler, hem insan sıhhatini korumak hem de ekonomik kayıpları minimize etmek ismine büyük kıymet taşır.
Zemheri Periyodu Sonrası Hava Durumu ve Baharın Habercisi
Zemheri, çoklukla yaklaşık 40 günlük ağır soğuk hava şartlarını içerir. Bu periyot sona erdikten sonra, Mart ayı itibariyle hava yavaş yavaş ısınmaya başlar ve ilkbahar aylarının müjdecisi olan ılık ve güneşli günler kendini gösterir. Fakat, geçmişte yaşanan iklim değişiklikleri göz önüne alındığında, bu geçişin vakit ve şiddet açısından farklılık gösterebileceği unutulmamalıdır. Münasebetiyle, zemheri geçişi, yeni tarım döneminin hazırlıkları ve tabiat ile ahenk sağlama açısından büyük kıymet taşır.
