Projenin en önemli kimya firmalarından olan Evonik, C4 kimyası alanında lider şirketlerden biri olma konumunu güçlendirmeye devam ediyor.
Evonik tarafından koordine edilen ve AB tarafından finanse edilen en büyük proje olan MACBETH (Membranes And Catalysts Beyond Economic and Technological Hurdles) kısa süre önce hayata geçirildi. Amaç, yüksek verimli bir katalitik membran reaktörde (CMR), uygun ayırma ekipmanı ile tek bir katalitik sentez süreci geliştirmektir. Böylelikle ayrı ayrı olan birkaç üretim aşaması bir araya getirilebilir.
MACBETH, Eylül 2019’da tamamlanan ROMEO projesinin (Reactor Optimization by Membrane Enhanced Operation) devamıdır. Yeni kurulan proje konsorsiyumu 10 farklı ülkeden 24 ortak kuruluştan oluşmaktadır. Ülkemizden TÜPRAŞ’ta bu konsorsiyumda yer almaktadır.
Dr. Marc Oliver Kristen, Evonik İnovasyon Ajansı Başkanı ve MACBETH Proje Müdürü, “Kimya sınırlarının ötesinde düşünmemiz, bilgiyi paylaşmamız ve sinerjiden faydalanmamız çok önemli. Tek bir şirket bunu asla başaramaz. Konsorsiyumumuz katalitik sentezde istenen atılım için gerekli olan bilgiyi bir araya getiriyor” diyor.
Bireysel alt projelerde ise, yeni reaktör kavramı çeşitli kimyasal reaksiyonlar üzerinde pratik olarak uygulanmaya çalışılmaktadır. Bu uygulamalar, özel kimyasallar için hidroformilasyon, taşıma / elektrik üretim sektörü için hidrojen üretimi, büyük hacimli kimyasallar için propan dehidrojenasyonu (PDH) ve biyoteknolojik olarak üretilen ürünler için biyokatalitik yağ ayrılmasını içerir.
Evonik projenin odak noktası olarak *hidroformilasyon reaksiyonu görmekte. Geleneksel olarak homojen bir şekilde gerçekleştirilen bu katalizde, olefinleri aldehitlere dönüştürmek için sentez gazı kullanılır.
*Okso sentezi veya okso işlemi olarak da bilinen hidroformilasyon, alkenlerden aldehitlerin üretimi için endüstriyel bir işlemdir. Bu kimyasal reaksiyon, bir karbon-karbon çift bağına net bir formil grubu (CHO) ve bir hidrojen atomu eklenmesini gerektirir. Hidroformilasyonun gelişimi, 20. yüzyıl endüstriyel kimyasının en önemli kazanımlarından biridir.
Sürdürülebilirlik projedeki kilit faktördür. Proje ile büyük hacimli endüstriyel süreçlerde sera gazı emisyonlarının % 35 oranında azaltılması, kaynak ve enerji verimliliğindeki artışın ise % 70 olması beklenmektedir.
Ayrıca yeni reaktör tasarımı, sadece daha küçük ve hatta daha güvenli üretim tesislerinin kurulmasına olanak sağlar. Aynı zamanda pazardaki öncü rolün güçlendirilmesine yardımcı olur. Çünkü gelecekte, bu tip sistemlerin yatırım maliyetleri (CAPEX) ve işletme maliyetleri (OPEX) sırasıyla% 50’ye ve% 80’e kadar azaltılabilir.
Evonik’teki MACBETH Proje Koordinatörü ve Hidroformilasyon Araştırmaları Başkanı Prof. Dr. Robert Franke, “Projede ki bir sonraki amaçımız, gerçek endüstriyel koşullar altında çalışan bir protetip tesisi kurmak ve işletmek istiyoruz. Bu nedenle şimdi, MACBETH’in faz 1 aşamasında kullanılan bileşenlerin ve son reaktör sisteminin optimizasyonuna odaklanacağız” diyor.
Proje anasayfasına ulaşmak için: https://www.macbeth-project.eu/
C4 karışımları ve etilen, petrol rafinerilerinde yan ürün olarak elde edilir. Elde edilen bu yan ürünün içeriğinde sanayinin birçok ham maddesi bulunmaktadır. Karışımdaki bileşikler proseslerde kimyasal ve fiziksel yöntemlerle bileşenlerine ayrılmaktadırlar. C4 karışımından ayrılan bileşikler kimya sanayinin vazgeçilmez ham maddeleri olarak yaşamımızda yer almaktadır. Örneğin; ilaç, boya, otomotiv, lastik, plastik, deterjan, yapıştırıcı, kauçuk gibi sanayilerin temel girdisini oluşturur.
