Femtokimya’nın Öncüsü Nobel Ödüllü Kimyager Ahmed Zewail Vefat Etti. Mısır asıllı Amerikalı kimyager Ahmet Zewail, kimyasal reaksiyonları incelemek için ultra hızlı lazer kullanarak yaptığı çalışmalarla 1999 yılında kimya Nobel ödülü aldı ve ‘femtokimyanın babası‘ kabul edilen Ahmet Zewail 70 yaşında hayata veda etti.
1946 tarihinde Mısır’daki Demenhur şehrinde doğan Ahmed Zewail, Desouk şehrinde büyüdü. Lisans ve yüksek lisans eğitimini İskenderiye Üniversitesi’nde tamamladı. Bunun ardından, doktorasını yapmak üzere ABD’ye taşındı. Pennsylvania Üniversitesi’nde, danışmanlığını Robin Hochstrasser’in yaptığı doktorasını tamamladı. Doktora sonrası fellowship’ini, danışmanlığını Charles B. Harris’in yaptığı Kaliforniya Üniversitesi, Berkeley’de tamamladı.
Zewail son derece kısa femtosaniye (10-15 saniye) zaman dilimlerinde moleküllerde tepkimelerin atomların ve bağların yeniden düzenlenmesi üzerine çalışmalar yapmış ve etkin teknikler geliştirmiştir. İlerleyen yıllarda femtosaniye, spektroskopi gibi kataliz, malzeme ve elektronik gibi farklı alanlar arasında, reaksiyonlar içinde geçiş durumlarını gözlemlemek için kullanılmıştır.
Zewail ayrıca bilim politikasına yaptığı katkı ile tanınır. 2009 yılından itibaren de Başkan Obama’nın Başkanlık Konseyi’nin Bilim ve Teknoloji Danışmanı olmuştur aynı zamanda Orta Doğu’da ilk ABD bilim elçisidir.
1999 yılında, Zewail Nobel Ödülü’ne layık görülen üçüncü Mısır kökenli insan oldu. Ondan öncekiler Mısır Cumhurbaşkanı Enver El Sedat (1978, Barış ödülü), Naguib Mahfouz (1988, Edebiyat ödülü) ve ondan sonraki de Mohamed ElBaradel olmuştur (2005, Barış ödülü). Diğer uluslar arası ödüllere bakıldığında Wolf Vakfı tarafından tevdi edilen Wolf Kimya Ödülü (1993), Tolman Madalyası (1997), Robert A. Welch Ödülü (1997), Amerikan Kimya Cemiyeti tarafından verilen Priestley Madalyası ve Kraliyet Cemiyeti tarafından 2011’de verilen Davy Madalyası sayılabilir. 1999’da Mısır’da verilen en büyük ödül olan Büyük Nil Kuşağı’nı kazanmıştır.
Kaynak : chemistryworld & Bilim.org
