Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye’nin Artemis Anlaşmaları’na iştirakine ait metni ABD’nin başşehri Washington’da bulunan NASA Genel Merkezi’nde imzaladı. Türkiye’nin 2027 yılında gerçekleştirmeye hazırlandığı Ay misyonu öncesinde atılan imza, ülkenin uzay alanındaki memleketler arası iş birliklerini geliştirmesi açısından kıymetli bir adım olarak bedellendiriliyor.
İmza merasiminin akabinde açıklamalarda bulunan Kacır, Artemis Anlaşmaları ile Ay, Mars ve derin uzay çalışmalarında ülkeler arasında şeffaflık, data paylaşımı ve birlikte çalışabilirlik prensiplerinin güçlendirilmesinin amaçlandığını belirtti. Türkiye’nin de bu çerçevede milletlerarası uzay çalışmalarında daha aktif rol üstlenmeyi hedeflediğini tabir etti.
Türkiye Kendi Uydularını Geliştirip Üretiyor
Türkiye’nin son yıllarda uzay teknolojilerinde kıymetli bir kapasite oluşturduğunu belirten Kacır, ülkenin geliştirdiği teknolojileri global ölçekte rekabetçi biçimde sunabilen bir pozisyona geldiğini söyledi.
Bilsat, RASAT, Göktürk-2 ve İMECE uydularıyla görüntüleme teknolojilerinde değerli evreler kaydedildiğini aktaran Kacır, TÜRKSAT 6A ile Türkiye’nin kendi haberleşme uydusunu geliştiren, üreten ve kullanabilen ülkeler arasına girdiğini belirtti.
Kacır, Türkiye’nin bugün uydu teknolojilerinde geliştirme ve test süreçlerini kendi insan kaynağı ve altyapısıyla gerçekleştirdiğini, yerli katkı oranının yüzde 80’in üzerinde olduğunu söz etti.
2027’de Ay’a Uzay Aracı Gönderilecek
Millî Uzay Programı kapsamında farklı amaçlara yönelik çalışmaların sürdüğünü belirten Kacır, Türkiye’nin Ay’a erişim programının da bu çalışmalar arasında değerli bir yere sahip olduğunu söyledi.
Türkiye’nin 2027 yılının birinci aylarında kendi imkânlarıyla geliştirdiği hibrit roket motoruna sahip uzay aracını Ay’a göndermeyi planladığını açıklayan Kacır, vazife kapsamında Ay yörüngesinden bilgi toplanacağını ve Türkiye’nin Ay’a erişen ülkeler arasına gireceğini kaydetti.
ODTÜ’de Uzay Teknoparkı Kuruluyor
Uzay sanayi ekosisteminin geliştirilmesine yönelik Ankara’da Orta Doğu Teknik Üniversitesi ile birlikte uzay teknoparkı kurulacağını açıklayan Kacır, projenin kesimde faaliyet gösteren firmaların ortak bir ekosistem içerisinde çalışmalarına katkı sağlayacağını belirtti.
Savunma endüstrisi ve havacılık alanında oluşturulan başarılı kümelenme modelinin uzay teknolojilerine de taşınmasının hedeflendiğini söz eden Kacır, bu alanda güçlü bir sanayi yapısı oluşturmak istediklerini söyledi.
Somali’de Uzay Limanı Projesi Başladı
Türkiye’nin Somali’de uzay limanı inşa etmeye başladığını da açıklayan Kacır, projenin ülkenin uzaya bağımsız erişim kapasitesine katkı sağlayacağını belirtti.
Uydu fırlatma maliyetlerinin roket teknolojilerindeki gelişmelerle birlikte geçmişe kıyasla düştüğüne dikkat çeken Kacır, yakın yörüngeye gönderilen uydu sayısında da değerli artış yaşandığını söyledi. Uzay limanlarına yönelik global talebin önümüzdeki periyotta artmasının beklendiğini söz eden Kacır, Somali’deki projenin Türkiye’nin global uzay ekonomisindeki pozisyonunu güçlendireceğini kaydetti.
İnsanlı Uzay Misyonlarında Yeni Dönem
Türkiye’nin beşerli uzay çalışmalarında da kıymetli bir kademe kaydettiğini belirten Kacır, birinci Türk astronot Alper Gezeravcı’nın 2024 yılında Uluslararası Uzay İstasyonu’nda gerçekleştirdiği 13 bilimsel deneyle Türkiye’nin bu alanda yeni bir tecrübe kazandığını söyledi.
Türkiye’nin akabinde farklı ülkelerin beşerli uzay misyonlarına bilim insanlarının dahil edilmesine yönelik çalışmalar yürüttüğünü aktaran Kacır, yeni uzay istasyonu projelerinde yer almak gayesiyle memleketler arası iş birliklerinin de hızlandırıldığını belirtti.
TEKNOFEST Uzay Teknolojilerine İlgiyi Artırıyor
Uzay ve havacılık alanındaki çalışmaların Türkiye’de geniş bir farkındalık oluşturduğunu söz eden Kacır, TEKNOFEST tertiplerinin bu dönüşümde kıymetli rol oynadığını söyledi.
Türkiye’de çok sayıda roket, uydu ve insansız hava aracı grubunun çalışmalar yürüttüğünü belirten Kacır, gençlerin teknoloji geliştirme süreçlerine yoğun iştirak gösterdiğini ve bunun ülkede geniş çaplı bir teknolojik dönüşüm oluşturduğunu kaydetti.
IAC 2026 Antalya’da Düzenlenecek
Türkiye’nin milletlerarası uzay iş birliklerine verdiği değere de değinen Kacır, 77. Uluslararası Uzay Kongresi’nin 5-9 Ekim tarihlerinde Antalya’da gerçekleştirileceğini açıkladı.
Dünyanın farklı ülkelerinden 10 binden fazla konuğun Antalya’da ağırlanmasının beklendiğini belirten Kacır, kongrenin uzay ekosisteminin kıymetli buluşmalarından biri olacağını tabir etti.
Artemis Anlaşmaları Uluslararası İş Birliğini Güçlendirecek
Artemis Anlaşmaları’nın Ay, Mars ve derin uzay alanındaki faaliyetlerde ülkelerin daha uyumlu hareket etmesini hedeflediğini belirten Kacır, muahedenin şeffaflık, data paylaşımı ve birlikte çalışabilirlik prensiplerini öne çıkardığını söyledi.
Türkiye’nin 2027 Ay misyonu öncesinde muahedeye taraf olmasını kıymetli bulduklarını vurgulayan Kacır, atılan imzanın Türkiye’nin uzay alanındaki milletlerarası iş birliklerini daha ileri bir düzeye taşımasını beklediklerini kaydetti.
Artemis Anlaşmaları Nedir?
NASA ve ABD hükümetinin işbirliğiyle 2020 yılında başlatılan Artemis Anlaşmaları, Ay ve öbür gök cisimlerinde gerçekleştirilecek sivil uzay faaliyetlerinde milletlerarası iş birliğini teşvik eden çok taraflı bir mutabakat metni niteliği taşıyor.
1967 tarihli Dış Uzay Antlaşması ile uyumlu halde uzay faaliyetleri için bir çerçeve ortaya koyan muahede hukuken bağlayıcı değil. Metin; barışçıl uzay faaliyetleri, şeffaflık, bilimsel data paylaşımı ve uzaydaki tarihi alanların korunması üzere hususlarda imzacı ülkelerin siyasi taahhütlerini içeriyor.
Türkiye’nin iştirakiyle Artemis Anlaşmaları’nı imzalayan ülke sayısı 71’e yükseldi.
