Türkiye, nükleer güç alanında yeni kuşak teknolojilere yönelik çalışmalarını hızlandırırken, sahip olduğu toryum kaynaklarının nükleer yakıt olarak kıymetlendirilmesi gayesiyle memleketler arası bir iş birliğine imza attı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın ilgili kuruluşu Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK) ile Danimarka merkezli Copenhagen Atomics arasında yenilikçi nükleer teknolojilerde Ar-Ge kapasitesini artırmayı hedefleyen mutabakat zaptı imzalandı.
TENMAK’ın İstanbul Çekmece Yerleşkesi’nde gerçekleştirilen imza merasimine Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar da katıldı.
Toryumun Nükleer Yakıta Dönüştürülmesi Hedefleniyor
İmzalanan mutabakat kapsamında Türkiye’nin sahip olduğu toryum rezervlerinin yüksek katma değerli nükleer teknolojilerde kullanılmasına yönelik çalışmalar yürütülecek. İş birliğine yerli sanayi ve teknoloji şirketlerinin yanı sıra araştırmacılar ile mühendislik alanındaki insan kaynağının da dahil edilmesi planlanıyor.
Çalışmaların kıymetli başlıklarından birini, toryumun yeni kuşak reaktör teknolojilerinden Ergimiş Tuz Reaktörlerinde kullanılabilecek özellikte Türkiye’de üretilmesi oluşturacak. Bu doğrultuda nükleer yakıt standartlarını karşılayan toryum bileşiklerinin yerli imkanlarla geliştirilmesi ve üretilmesi için Ar-Ge ile projelendirme faaliyetleri gerçekleştirilecek.
Türkiye’nin bu alandaki çalışmalarını ilerleterek milletlerarası ölçekte toryum bazlı nükleer yakıt tedarikçisi pozisyonuna ulaşması hedefleniyor.
Bakan Bayraktar’dan Ticari Ürün Vurgusu
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, mutabakatın bilhassa toryumun farklı bir nükleer yakıt seçeneği olarak kıymetlendirilmesi açısından değer taşıdığını belirtti.
Bayraktar, yürütülecek Ar-Ge çalışmalarının ilerleyen süreçte ticari bir esere dönüşmesini beklediklerini söz ederek, “Farklı bir yakıt, bilhassa toryum olması açısından bu iş birliği önemli” değerlendirmesinde bulundu.
Küçük modüler reaktörlerin nükleer güçte yeni bir periyodun kıymetli ögelerinden biri haline geldiğini belirten Bayraktar, dünya genelinde çok sayıda ülkenin bu teknoloji üzerinde çalışmalar yürüttüğünü söyledi. Türkiye’nin de küçük modüler reaktörler konusunda kamu kurumları, yatırımcılar ve farklı bölüm paydaşlarıyla çalışmalar gerçekleştirdiğini aktaran Bayraktar, çeşitli teknolojilerin ülkeye kazandırılması için araştırmaların devam ettiğini kaydetti.
Toryum Dışa Bağımlılığı Azaltabilir
Copenhagen Atomics tarafından geliştirilen teknolojide toryum yakıtının kıymetli bir yere sahip olduğuna işaret eden Bayraktar, Türkiye’nin sahip olduğu toryum kaynaklarının değerlendirilmesinin nükleer yakıt alanında dışa bağımlılığın azaltılmasına katkı sağlayabileceğini söyledi.
İş birliğinin sonuç vermesini beklediklerini lisana getiren Bayraktar, “Bu iş birliği, ümit ediyorum sonuç verecek ve bu alandaki çalışmalar ileride ticarileşebilecek bir esere dönüşecek” sözlerini kullandı.
Çalışmaların TENMAK ve ilgili kamu kurumlarıyla uyum içinde yürütüleceğini belirten Bayraktar, Türkiye’nin yeni kuşak nükleer teknolojilerde kendi kapasitesini geliştirmesinin kıymetine dikkat çekti.
Ergimiş Tuz Reaktörleri İçin Ar-Ge Yapılacak
Danimarka merkezli Copenhagen Atomics, toryumun nükleer yakıt çevriminde kullanılmasını mümkün kılabilecek dördüncü jenerasyon reaktör konseptlerinden Ergimiş Tuz Reaktörleri üzerine çalışmalar gerçekleştiriyor. Şirketin geliştirdiği “Onion Core” ismi verilen Modüler Ergimiş Tuz Reaktörü konsepti de bu çalışmaların değerli başlıkları arasında bulunuyor.
TENMAK ile gerçekleştirilen iş birliği kapsamında bu teknolojinin Türkiye’nin araştırma altyapısı, nitelikli insan kaynağı ve sanayi yetkinlikleriyle birlikte kıymetlendirilmesi planlanıyor.
Türkiye’de de TENMAK’ın mevcut araştırma altyapısında toryum bileşiklerinin üretimi ve nükleer yakıt teknolojilerinin geliştirilmesine yönelik çalışmalar sürdürülüyor. Yeni mutabakatla birlikte bu çalışmaların milletlerarası iş birliğiyle daha ileri bir etaba taşınması amaçlanıyor.
