Teknoloji Bağımlılığına Dikkat: Ebeveynlerin Rolü
Günümüzde, her iki ebeveynin de çalışması, çocuklarla yeterli ve kaliteli zaman geçirebilmelerini zorlaştırıyor. Bu durum, ailelerin dinlenme ihtiyacı hissetmelerine neden olurken, çocukları da televizyon, bilgisayar, tablet ve telefon gibi ekranlara yönlendirmekte. Ancak, ne yazık ki, ekran bağımlılığı çocukların gelişimini olumsuz etkileyen önemli bir sorun haline geldi.
Bu konuyla ilgili olarak Sağlık Bakanlığı bir açıklama yaptı. Bakanlık, her yıl 3-9 Eylül tarihlerini “Halk Sağlığı Haftası” olarak belirlediğini ve bu hafta boyunca halk sağlığı konularında toplumu bilgilendirmeye yönelik çeşitli çalışmaların gerçekleştirildiğini belirtti. Bu yıl Halk Sağlığı Haftası’nın ana temasının “Sağlığını Erteleme, Harekete Geç” olduğu vurgulandı. Bu tema çerçevesinde her gün farklı konulara odaklanarak toplumda farkındalığın artırılması hedefleniyor.
Açıklamada, Halk Sağlığı Haftası’nın dördüncü günü olan 6 Eylül’ün konusu “Ekranı Değil, Hayatı Yaşa” olarak belirlendi.
Çocuk Gelişiminde Ekranla Geçirilen Süre
Bebeklik ve erken çocukluk dönemi, yani 0-6 yaş, beyin gelişimi, dil ve konuşma yetenekleri, sosyal becerilerin gelişimi, güvenli bağlanma ilişkileri ve sağlıklı iletişimsel davranışların oluşumu açısından kritik bir dönemdir. Özellikle 3 yaşından küçük çocukların, anne ve babalarıyla karşılıklı sosyal etkileşimde bulunmaları, dil, bilişsel ve motor becerilerinin yanı sıra sosyal ve duygusal gelişimlerini desteklemek için son derece önemlidir.
Açıklamada, “Bu dönemde çocukların yaşına uygun olarak ebeveynlerin onlarla sevgi ve bağlılığı artıracak oyunlar oynaması, masallar anlatması, kitap okuması ve şarkı, ninni söylemesi, çocukların zekasını, hayal gücünü, iletişim becerilerini ve yaratıcılıklarını geliştirecektir.” ifadesine yer verildi. 3 yaş altındaki çocukların teknolojiden ve internetten bağımsız bir şekilde bilgi edinmeleri mümkün değildir. Ebeveynlerin açıklamaları olmadan ekran aracılığıyla sunulan bilginin öğrenilmesi söz konusu olamaz. Çocukların ekran karşısında yalnız bırakılmaları, gelişimsel geriliklere yol açtığı bilimsel verilerle kanıtlanmıştır.
4-6 Yaş Arası Dönemde Teknoloji Kullanımı
Toplum temelli çalışmalarda, 0-6 yaş aralığına denk gelen bebeklik ve erken çocukluk döneminde, uzun süre boyunca televizyon, tablet ve telefon gibi ekranlardan içerik izlemek, çocukların dil, bilişsel, sosyal ve duygusal gelişim alanlarında gecikmelere yol açtığı gözlemlenmiştir. Bu gelişimsel sorunlar ileriki çocukluk dönemlerinde zihinsel esneklik, empati ve dürtü kontrolü gibi fonksiyonların olumsuz etkilenmesine neden olabilecek risk faktörleridir.
Ayrıca, 4-6 yaş arası dönemde teknoloji kullanımının ebeveyn eşliğinde olması ve günlük 20-30 dakika ile sınırlı tutulması gerektiği vurgulanmıştır.
Günlük Süre Sınırlaması
Açıklamada, özellikle okul çağındaki çocuklar ve gençlerin problemli bilişim teknolojileri kullanımı, sosyal ilişkilerin olumsuz etkilenmesine, aile bağlarının zayıflamasına ve akademik ya da iş başarısının düşmesine yol açabileceği belirtilmiştir. Ayrıca, teknolojinin hızlı erişim imkanı, kumar bağımlılığı riskini artırdığı ifade edilmiştir. Bununla birlikte, teknolojinin eğitim ve bilgi sağlama amacıyla kullanımı, aşırı ve zararlı kullanımı azaltabileceği saptanmıştır.
Anne babaların çocuklarıyla birlikte sosyal ortamlarda kaliteli zaman geçirmeleri, çocukların ve gençlerin yetenek ve becerilerinin sportif ve sanatsal faaliyetlerle desteklenmesi, çok yönlü gelişimleri açısından faydalı olacaktır. Ayrıca, 0-3 yaş arası çocukların kesinlikle ekranla tanıştırılmaması, 4-6 yaş arası çocuklarını teknolojiyle tanıştırmak isteyen ebeveynlerin, çocuklarına eşlik etmesi koşuluyla ve çocuğun yaşına uygun içeriklerle günde en fazla 20-30 dakika süreyle teknoloji kullandırmaları tavsiye edilmektedir.
Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)
