Mars yüzeyinde tam 29 yıldır farklı robotlarla keşif yapan insanlık, bugünlerde yapay zekanın getirdiği otonom sürüş ihtilalini kutluyor. NASA, Kızıl Gezegen’deki emektar keşif aracı Perseverance’ın kuvvetli Jezero Krateri yerinde ilerleyerek tam bir maraton aralığını, yani yaklaşık 42 kilometreyi geride bıraktığını duyurdu.
14 Haziran 2026 tarihinde bu tarihi eşiğe ulaşan araç, uzay mühendisliğinde yeni bir devrin kapısını araladı. Geçmişte bu arayı tamamlayabilen tek araç olan Opportunity robotunun tam 11 yıla muhtaçlığı olmuştu. Perseverance ise gelişmiş yazılımları sayesinde aynı yolu yalnızca beş yılda kat etti. Üstelik 2019’da misyonu biten Opportunity’nin 45,16 kilometrelik toplam ömür rekorunu da bu yıl içinde kırması bekleniyor.
Günde ortalama 200 metre yol alacak halde tasarlanan aracın bu yüksek sürüş başarısı, kendi kendini yöneten sisteminde bâtın. Günümüzde Perseverance tarafından gerçekleştirilen tüm sürüşlerin yüzde 90’ından fazlası tamamen yapay zeka tarafından
Robot şoförlüğü ve hareket mühendisliği yapan Mark Maimone, hedefin yalnızca kilometrelerce uzağa gitmek olmadığını, otonom sistemler sayesinde bilimsel tahlillere çok daha fazla vakit kalabildiğini belirtti. Hakikaten araç, vazifesinin birinci yılında 24 günde 5 kilometre gitmiş, 19 Haziran 2025’te ise tek bir günde 411,7 metre ilerleyerek kırılması güç bir sürüş rekoruna imza atmıştı.
Nehir deltasındaki antik hayat izleri
Sürüş rekorlarının ötesinde, aracın asıl misyonu Jezero Krateri içindeki ırmak deltasını incelemek üzerine konseyi. Milyarlarca yıl evvel var olmuş olabilecek mikrobiyal hayatın izlerini arayan robot, geçtiğimiz yıl şimdiye kadarki en umut verici kaya örneklerini toplamayı başardı. Bu antik delillerin Dünya’daki laboratuvarlara getirilmesi bambaşka bir teknik süreç gerektirse de mühendisler geleceğe inançla bakıyor. Yapılan son testlerde, robotun tekerlek motorlarının en az 60 kilometre daha meselesiz çalışacağı onaylandı. Bu data, aracın toplamda rahatlıkla 100 kilometre yol yapabileceğini gösteriyor.
Geçmiş vazifelerden büyük dersler çıkaran NASA takımı, motor arızalarında bile robotu nasıl yürüteceğini çok güzel biliyor. Örneğin geçmişte Spirit robotu bir motorunu kaybedip tekerleğini sürüklemek zorunda kalmış, lakin o sürüklenen tekerlek toprağı kazarak beyaz silis madenini ortaya çıkarmıştı. Curiosity robotu ise matkap motoru bozulduğunda büsbütün yeni bir delme stratejisi geliştirdi.
İlk yorum yapan olun