İnsan Münasebetlerinde Sadakat Tartışmalarına Bilimsel Yaklaşım

İnsan ilgileri üzerine yapılan değerlendirmeler çoklukla ferdî deneyimlere dayansa da çağdaş bilim, kimi davranış kalıplarının tesadüften çok daha fazlası olduğunu kanıtlıyor. Bilhassa sadakat kelam konusu olduğunda toplum ortasında sıkça lisana getirilen klişeler, akademik araştırmaların odağı haline geldi.

Denver Üniversitesi bünyesinde vazife yapan klinik psikologlar, partnerine ihanet eden bireylerin bu hareketi bir alışkanlık haline getirip getirmediğini anlamak ismine kapsamlı bir çalışma yürüttü. Yaklaşık 500 genç yetişkinin dahil edildiği bu uzun soluklu takip süreci, duygusal geçmişimizin gelecekteki kararlarımızı nasıl etkilediğine dair kıymetli ipuçları barındırıyor.

Elde edilen bulgular, geçmişte yaşanan bir sadakatsizlik olayının yalnızca o ana mahsus kalmadığını gösterdi. Bilgilere nazaran, bir alakada partnerini aldatan birinin, sonraki ilgisinde de birebir yolu seçme mümkünlüğü diğer insanlara oranla tam üç kat daha yüksek çıkıyor. Bu durum yalnızca aldatan taraf için değil, mağdur olan taraf için de geçerli bir döngüye işaret ediyor. Daha evvel aldatılan yahut partnerinin dürüstlüğünden kuşku duyan bireyler, yeni başladıkları alakalarda de emsal bir tabloyla müsabaka riskini iki ila dört kat daha fazla taşıyor. Hasebiyle duygusal dünyamızda yaşadığımız sarsıntılar, bir sonraki tecrübemiz için istemeden de olsa bir taban hazırlıyor.

Romantik birikimler birer miras üzere devrediliyor

Araştırmanın başında bulunan Dr. Kayla Knopp, bireylerin romantik geçmişlerini yalnızca yaşanmış bitmiş anılar olarak görmemesi gerektiğini savunuyor. Knopp’a nazaran bu geçmiş, bir sonraki bağa devredilen ve kararları direkt etkileyen bir mirasa dönüşüyor. Evli olmayan çiftlerin yaklaşık yüzde 40’ının bir noktada sadakatsizlikle yüzleştiğini ortaya koyan çalışma, bu durumun cinsiyetten bağımsız bir seyir izlediğini de kanıtladı. Hem bayanlar hem de erkekler bu risk faktörüyle emsal oranlarda karşı karşıya kalıyor.

Bu istatistiklerin bir “kader” olmadığını belirten uzmanlar, farkındalığın değerine dikkat çekiyor. Dr. Knopp, yaşanan olumsuzluklarda hatalı aramaktansa, kişinin kendi tercihlerini ve bağ içindeki pozisyonunu tarafsızca tahlil etmesinin tahlil olabileceğini söylüyor. Tekrarlanan yanılgıların nedenlerini keşfeden birey, döngüyü kırma talihini da yakalıyor.

Kısacası, geçmişimiz bizi bir gölge üzere takip etse de, bu zinciri kırmak ve daha sağlıklı bir geleceğe adım atmak büsbütün insanın kendi elinde…