İstanbul’da tabiatta bulunan mantarları keşfetmek ve toplamak epey tanınan olsa da, uzmanlar bu hususta değerli ikazlar yapıyor. Tabiatta rastgele toplanan mantarların zehirli olup olmadığını belirlemek epey zordur ve yanlış tanımlamalar önemli sıhhat riskleri taşıyabilir. Bu nedenle, bilhassa tabiattan toplanan mantarların tüketimi büyük dikkat ve uzman bilgisi gerektirir.
Son vakitlerde, bilhassa sonbahar aylarında artan mantar zehirlenmesi olayları sıhhat kuruluşlarını sıkıntı durumda bırakıyor. İstanbul genelinde geçtiğimiz ay yaklaşık 60 kişi mantar zehirlenmesi nedeniyle hastaneye başvurdu. Uzmanlar, bu artışın hava şartlarındaki değişiklikler ve mantarların tabiattaki yayılımıyla bağlantılı olduğunu belirtiyor.
Mantar Zehirlenmelerinin Ciddiyeti ve Belirtileri
İç hastalıkları uzmanı Dr. Güngör Sitar, mantar zehirlenmesi hadiselerinde birinci belirtilerin çoklukla 5 saat ile 24 saat ortasında ortaya çıktığını tabir ediyor. Hasta bireylerde şiddetli mide bulantısı, kusma, karın ağrısı üzere şikayetler görülüyor. Bu semptomlar hafif olabileceği üzere, önemli durumlarda karaciğer ve böbrek yetmezliği üzere daha ağır komplikasyonlara neden olabilir.
Uzmanlar, bilhassa ‘amanita’ ve ‘galerina’ tipleri üzere zehirli mantarların, marketlerde satılan kültür mantarlarına çok benzediğine dikkat çekiyor. Zehirli mantarların sporlarının tabiatta yayılması ve beşerler tarafından kazara toplanması, bu çeşit ziyanlı mantarların giderek daha fazla görülmesine yol açıyor. Ayrıyeten, birtakım hastaların uzun müddet birebir yerde mantar toplayıp tükettiği ve bu mantarların sporlarının farklı bölgelerde de bulunabileceği de gözlemleniyor.
Ölümlere ve Ayrıntılı Klinik Tabloya Yol Açan Zehirlenmeler
Geçtiğimiz hafta, birebir aileden 3 kişinin ziyanlı mantarları tüketmesi sonucu önemli sıhhat problemleri yaşadığı bildirildi. Aile bireylerinin, ekseriyetle “beyaz mantar” olarak bilinen ve aslında hayli tehlikeli olan amanita mantarını tüketmeleriyle hastaneye kaldırıldılar. Bu mantarların, içerdiği toksinler nedeniyle süratle karaciğer işlevlerini bozup, önemli karaciğer yetmezliğine neden olduğu vurgulanıyor.
Hastaların tedavisi ağır bakımda gerçekleştirildi ve acil diyaliz üzere hayati müdahaleler uygulandı. Hastaların durumu, süratle gelişen toksik tesirler nedeniyle hayli kritik düzeylere ulaştı. Birtakım hastalar, karaciğer nakli yahut öbür ileri tedavilerle hayatlarına tutundu, başkaları ise tedaviye karşılık verdi ve güzelleşme sağladı.
Mantar Toplamanın Riskleri ve Güvenlik Önerileri
Uzmanlar, tabiatta rastgele toplanan mantarların katiyetle tüketilmemesi gerektiğine vurgu yapıyor. Bilhassa açık havadaki pazarlarda, tezgahların üzerinde yahut paketlenmemiş halde satılan mantarlara karşı dikkatli olunması kaide. Şayet mantar, ölçü yahut form açısından kuşkulu ise, uzman bir mikologdan yardım alınmalı yahut mutlaka tüketilmemelidir.
İşte dikkat edilmesi gereken değerli noktalar:
- Toplanan mantarların etiketsiz yahut paketlenmemiş olması
- Tezgah üzerinde açık satılan ve direkt toplanmış mantarların alınmaması
- Ormanlarda toplanan mantarların, uzman görüşü olmadan tüketilmemesi
- Mevsim ve bölge kurallarına uygun olmayan mantarların sağlıklı olup olmadığı konusunda uzman görüşü alınması
Özellikle Anadolu yakasında Taşdelen, Aydos Ormanı, Beykoz ve Şile üzere bölgelerdeki tabiat alanlarında mantar toplamaya çıkanların, dikkatli olması büyük ehemmiyet taşıyor. Ayrıyeten, mantarların görünüm, koku ve dokusunun da uzmanlar tarafından kıymetlendirilmesi gerektiği unutulmamalıdır.
