Türk Üniversiteleri ve Bilim İnsanları Yapay Kan Üretmeyi Başardı. Türk bilim adamlarının ortak çalışmasıyla tamamen yerli yapay kan üretildi.
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi (ESOGÜ) Fen-Edebiyat Fakültesi Genel Biyoloji Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Adnan Ayhancı, yaptığı açıklamada, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumuna (TÜBİTAK) sunulan “Multidisipliner Araştırma Projesi” önerisi kapsamında tamamen yerli hemoglobin bazlı yapay kan üretiminde
ön çalışmaların başarıyla tamamlandığını söyledi.
Projeye ESOGÜ, Anadolu Üniversitesi, Kars Kafkas Üniversitesi, Dicle Üniversitesi ve teknopark şirketi olan Bionkit Biyo-Nano Kimya Teknolojileri Mühendislik-Danışmanlık tarafından destek verildiğini aktaran Ayhancı, proje ile kana duyulan ihtiyacın giderileceğini bildirdi.
Proje kapsamında 8 temel araştırmacının görev aldığını belirten Ayhancı, “Dünyada birçok ülke, yapay kan üretiyordu. Bizde bu yapay kan üretimini Türkiye’de gerçekleştirdik. Kanın temel işlevlerinden biri, vücutta oksijeni taşımak ve bunu dokulara bırakıp onun yerine karbondioksiti almaktır. Yapay kan üretimi, klasik kan bağışına ve nakline bir alternatif değil, aksine destektir. Araştırma ekibimiz, kan bağışının aynı hızla devam etmesi gerektiğine inanmaktadır” diye konuştu.
“HAYAT KURTARACAK SIVI”
Ayhancı, ürettikleri yapay kanın ani ve acil ihtiyaç olduğu durumlarda kullanılabileceğine işaret ederek şöyle devam etti:
“Bu yapay kan, hayat kurtaracak bir sıvı. Kan bankalarında kan alındıktan sonra bir aydan fazla saklanamaz, hemen bozulur. Oysa yapay kanı ürettikten sonra bir sene saklayabiliyoruz. Özellikle son zamanlardaki AIDS hastalığını ve diğer birtakım kan yoluyla bulaşan hastalıkları düşünürsek yapay kanla bunların önüne geçmiş olacağız. Son olarak istediğimiz kadar yapay kanı hızlı ve daha ucuz üretebileceğiz.”
TÜM KAN GRUPLARIYLA UYUMLU
Üretilen yapay kanın her türlü kan grubuyla uyuştuğuna da değinen Ayhancı, şunları kaydetti:
“Tamamen yerli bir ürün olacağı için Türkiye’nin belki de ileride oluşabilecek kan ihtiyaçlarını dışarıdan karşılanması zorunluluğunun da önüne geçeceğiz. Kan ürünleri, çok hayati olduğu kadar çok da tehlikelidir. Birtakım istenmeyen kimyasallar veya biyolojik etmenler eklenebilir. Bu nedenle ülkemizin ihtiyacı olan hemoglobin bazlı kan stoğunu kendimizin sağlaması son derece önemlidir. Ayrıca insanlara enjekte edilen bu yapay kan, zaman içinde vücuttan doğal yollarla da atılıyor.”
Tüm dünyada yapay kan üzerinde çalışmaların uzun süre önce başladığını, Türkiye’nin ise bu alanda ciddi bir açığı ve ihtiyacı olduğunu söyleyen Doç. Dr. Adnan Ayhancı, “Projemiz TÜBİTAK’ın öncelikli alanlarda açtığı ‘1003-SAB-ILAC-2015-2 Kan ve Kan Ürünleri’ çağrısının ‘Universal Kan Ürünleri ve Yapay Kan Araştırmaları’ ile ‘Kan Ürünlerinin Rekombinant Olarak Üretilmesi’ hedefleriyle örtüşmektedir” dedi.
Proje kapsamında ilerleyen süreçte istenilen ortamın oluşturulması durumunda 1 litrelik kanın yaklaşık 1 saatte üretilebileceğini bildiren Doç. Dr. Ayhancı, söz konusu projeyi daha da geliştirmek istediklerini sözlerine ekledi.
Kaynak : NTV & aljazeera
