Bilim insanları, Hawaii’de bulunan Daniel K. Inouye Güneş Teleskobu sayesinde Güneş’in yüzeyinde bugüne kadar direkt gözlemlenemeyen küçük plazma girdaplarını görüntülemeyi başardı. Nature mecmuasında yayımlanan araştırma, uzun yıllardır sırf teorik olarak öngörülen Kelvin-Helmholtz kararsızlığının (KHI) Güneş’te birinci sefer net biçimde gözlemlendiğini ortaya koydu. Araştırmacılar, keşfin Güneş’in güç üretim düzenekleri ve uzay hava olaylarının anlaşılması açısından değerli bir dönüm noktası olduğunu belirtiyor.
Yaklaşık 20 Kilometre Genişliğinde Girdaplar Tespit Edildi
Araştırma kapsamında bilim insanları, bir Güneş lekesinin etrafındaki manyetik açıdan hareketli bölgeleri yüksek çözünürlükte inceledi. Müşahedeler sırasında yaklaşık 20 kilometre genişliğinde girdap gibisi plazma yapıları belirlendi.
Bilgisayar simülasyonlarıyla desteklenen tahliller, bu girdapların birbirlerinden yaklaşık 50 ila 65 kilometre uzaklıkta oluştuğunu gösterdi. Elde edilen bulgular, teorik modellerle büyük ölçüde örtüştü.
Uzun Süredir Beklenen Fiziksel Olay Doğrulandı
Kelvin-Helmholtz kararsızlığı, farklı süratlerde hareket eden iki akışkan katmanının temas etmesi sonucu oluşan sarmal hareketleri söz ediyor. Tıpkı fizikî süreç Dünya’da okyanus dalgalarında ve bulut oluşumlarında gözlenirken, Jüpiter ve Satürn’ün atmosferlerinde de emsal yapılar tespit edilmişti.
Yeni çalışma, bu olayın Güneş’in plazma yapısı içinde de gerçekleştiğini birinci defa direkt ortaya koydu.
Koronanın Gizemli Isınmasına Açıklık Getirebilir
Araştırmacılara nazaran bu küçük ölçekli girdaplar, Güneş’in manyetik alan çizgilerini birbirine dolayarak büyük ölçüde güç depolanmasına sebep oluyor. Biriken güç ise daha sonra Güneş patlamaları ve koronal kütle atımları sırasında apansız açığa çıkıyor.
Araştırmanın başyazarı David Kuridze, girdapların enerjiyi daha küçük ölçeklere aktararak ısıya dönüştürdüğünü belirterek, bu düzeneğin Güneş’in dış atmosferi olan koronanın sebep yüzeyden milyonlarca derece daha sıcak olduğuna ait uzun yıllardır karşılık aranan soruya kıymetli katkı sağlayabileceğini söz etti.
Uzay Hava Tahminlerini Güçlendirebilir
Güneş’te meydana gelen güçlü manyetik patlamalar, Dünya’ya yöneldiğinde haberleşme uyduları, GPS sistemleri, elektrik şebekeleri ve irtibat altyapıları üzerinde önemli tesirler oluşturabiliyor.
Bilim insanları, yeni keşfin Güneş patlamalarının nasıl oluştuğunu daha güzel anlamaya yardımcı olacağını ve uzay hava olaylarının daha yanlışsız varsayım edilmesine katkı sağlayacağını kıymetlendiriyor.
En Gelişmiş Güneş Teleskobu Yeni Keşiflere Kapı Açıyor
Bu değerli müşahede, dört metre çapındaki aynası ve atmosfer kaynaklı imaj bozulmalarını azaltan gelişmiş optik sistemiyle dünyanın en güçlü Güneş müşahede araçlarından biri olan Daniel K. Inouye Güneş Teleskobu sayesinde gerçekleştirildi.
Araştırmacılar, teleskoptan elde edilen yüksek çözünürlüklü bilgilerin sadece Güneş’in çalışma düzeneğini değil, misal yıldızların güç üretim süreçlerini anlamaya da değerli katkılar sunacağını vurguluyor.
İlk yorum yapan olun