Bilim insanları, 66 milyon yıl evvel Dünya’ya çarparak dinozorların jenerasyonunun tükenmesine neden olan asteroidin kökenini nihayet belirledi.
Yapılan kapsamlı araştırmalar, bu ölümcül göktaşının Güneş sistemimizdeki gaz devi Jüpiter’in çok ötesinden, daha uzak bir bölgeden geldiğini ortaya koydu.
Dinozorların neden bir anda yok olduğu sorusu, paleontologları uzun yıllar boyunca meşgul etmişti.
Yapılan çeşitli araştırmalar sonucunda, Meksika’daki Yucatán yarımadasına çarpan devasa bir asteroidin bu kitlesel yok oluşa neden olduğu belirlenmişti. Fakat, bu asteroidin nereden geldiği sorusu hala karşılık bekliyordu.
BİLİM İNSANLARI YAKINDAN İNCELEDİ
“Chicxulub asteroiti”nin oluşturduğu yeryüzü katmanını inceleyen bilim insanları, kelam konusu asteroitin, C-tipi denilen karbonlu kondrit çeşidi ender bir asteroit olduğunu keşfetti.
Çalışmayı yürüten memleketler arası araştırma grubu, çarpmanın oluşturduğu yeryüzü katmanından alınan örneklerde eser ölçüde rutenyum metali buldu.
Bulgular, dinozorların jenerasyonunun tükenmesine yol açan “Chicxulub asteroiti”nin, Jüpiter’in yörüngesinin ötesinde, Güneş Sistemi’nin oluşumunun birinci devirlerinde ortaya çıkan çok ender karbonlu kondrit tıpta bir asteroit olduğunu ortaya çıkardı.
Çalışmanın, Meksika’nın Yucatan Yarımadası’ndaki Chicxulub köyü yakınlarında, deniz yatağının altındaki çarpma kraterinde 2016’da yapılan araştırma ile uyumlu olduğu kaydedildi.
DÜNYADA AZ, GÖK CİSİMLERİNDE 100 KAT DAHA FAZLA
Araştırmanın başyazarı, Köln Üniversitesinden kozmokimyacı Dr. Mario Fischer-Gödde, rutenyumun Dünya’daki az elementlerden olduğunu, öte yandan, Güneş sistemindeki gök cisimlerinde 100 kat daha fazla bulunduğunu belirtti.
K-Pg hududu da denilen, Kretase-Paleojen yok oluşu devrinde oluşan yeryüzü katmanlarından alınan 5 örnekte inceleme yapan Fischer-Gödde liderliğindeki takım, rutenyumun 7 kararlı izotopunun oranının bütün örneklerde tıpkı olduğunu keşfetti.
Ekip, bilinen karbonlu meteoritlerde ölçülen bedellerle de uyumlu olan bulgunun, kelam konusu katmanın “Chicxulub asteroiti” kaynaklı olduğuna işaret ettiğini belirtti.
Öte yandan araştırma grubu, 36 milyon ila 470 milyon yıl önceye tarihlenen öteki beş çarpma kraterindeki rutenyum oranlarının, K-Pg sınırındakinden farklı olduğu ve Güneş’e daha yakın oluşan silisli (S-tipi) meteorların bedelleriyle örtüştüğünü tespit etti.
Karbonlu kondrit içeren asteroitlerin, Güneş sisteminin oluşumunun çabucak sonrasına yani 4,6 milyar yıl öncesine tarihlenen kalıntılar olduğu, Güneş’in sıcaklığıyla kolaylıkla buharlaşabilen çok ölçüde su, karbon ve başka uçucu moleküller içerdiği biliniyor.
C-tipi asteroitlerin Dünya’ya birinci 1 milyar yıl boyunca çarptığı ve hayatın oluşmasına yardımcı olabilecek su ve organik molekülleri sağladığı düşünülüyor.
Gezegenlerin çekim kuvvetlerinin, hala Mars ve Jüpiter ortasındaki asteroit jenerasyonunun dış bölgelerinde bulunan kelam konusu asteroitleri Güneş sisteminin iç bölgelerine yönlendirdiği, “Chicxulub asteroiti”ne yakın büyüklükteki asteroitlerin ise her birkaç yüz milyon yılda bir Dünya’nın yörüngesiyle kesişecek yörüngelere fırlatılabileceği kaydediliyor.
