Futbolda deplasman maçları her vakit zorludur ve gruplar çoklukla kendi taraftarının önünde çok daha rahat kazanır. Yabancı bir stadyumun baskısı, yol yorgunluğu ya da hakemlerin mesken sahibi gruba hafif sempatisi üzere faktörler bu durumu tetikler. Hatta kimi kulüpler iç alandaki maçlarının neredeyse yüzde 70’ini kazanma başarısı gösterir.
Fakat Güney Amerika’da durum yalnızca ruhsal ya da lojistik etkenlerle açıklanamayacak kadar karmaşık. Bir kadro düşünün ki, rakiplerini taktikle değil, yalnızca nefes alarak çaresiz bırakıyor.
Bolivya ulusal futbol takımı, yeşil alanda dünya devlerini dize getirirken çok sıra dışı bir avantaja sırtını dayıyor. Bu takımın iç saha galibiyet oranı yüzde 49 düzeyinde. Birinci bakışta bu oran çok yüksek gelmeyebilir. Fakat grubun deplasmandaki kazanma oranı yüzde 4’e kadar düşüyor. Meskeninde oynamak, bu ülkenin galibiyet ihtimalini tam 45 puan üst taşıyor. 30 yıl boyunca dış alanda tek bir eleme maçı bile kazanamayan ülke futbolcuları, 2009 yılında dünya devi Brezilya’yı kendi alanlarında 2-1 mağlup ederek tüm dünyayı şaşkına çevirmişti.
Bulutların üzerinde futbol oynamak
Bu çarpıcı istatistiğin ardında saklı idman teknikleri yok. Cevap büsbütün coğrafyada bilinmeyen. Bolivyalı futbolcular, olağan insanların uçaktan paraşütle atlayacağı kadar yüksek irtifalarda top koşturuyor. Grup, uzun yıllar boyunca rakiplerini deniz düzeyinden tam 3 bin 637 metre yükseklikte yer alan La Paz’daki Hernando Siles Stadyumu‘nda ağırladı. Bu kadar yüksek noktalarda, bölgeye alışkın olmayan sportmenlerin “akut dağ hastalığı” yaşaması kaçınılmaz bir durum.
Uzmanlara nazaran, 3 bin metrenin üzerindeki yüksekliklerde insanların yüzde 75’inde hafif dağ hastalığı belirtileri baş gösteriyor. Düşük hava basıncı nedeniyle beden ortama ahenk sağlamakta zorlanıyor. Şiddetli baş ağrısı, baş dönmesi, nefes darlığı ve mide bulantısı üzere sıkıntılar futbolcuların performansını direkt etkiliyor. Hatta bu basınçta bir yumurtayı haşlamak bile neredeyse imkansız. Mesken sahibi takım bu incelmiş havada rahatça koşarken, rakipler sözün tam manasıyla boğuluyor.
Oksijen tüpleriyle gelen protestolar ve FIFA kararı
Bu durum yıllar boyunca futbol dünyasında çok büyük tartışmalara taban hazırladı. Brezilyalı futbolcu Neymar, 2017 yılındaki bir müsabakanın akabinde bu koşullarda oynamanın “insanlık dışı” olduğunu lisana getirdi. Yıldız oyuncu, soyunma odasında oksijen maskeleriyle nefes almaya çalışan grup arkadaşlarının fotoğrafını paylaşarak reaksiyonunu gösterdi. Daha eski yıllarda, 2007’de Brezilya’nın Flamengo kulübü de oyuncularının alanda oksijen dayanağına gereksinim duyması üzerine bu yükseklikte bir daha maça çıkmayacağını duyurdu. Tepkilerin büyümesiyle FIFA devreye girdi ve 2 bin 500 metrenin üzerindeki yerlerde maç yapılmasını yasakladı.
Bu karar futbolcu sıhhatini muhafazayı hedeflese de Bolivya cephesinde büyük bir öfkeye yol açtı. Dönemin Bolivya Devlet Başkanı Evo Morales, yasağı “sporun evrenselliğine vurulmuş bir darbe” olarak nitelendirip geniş çaplı bir protesto başlattı. Morales’e en büyük dayanak ise Arjantinli efsane Diego Maradona‘dan geldi. Emekli Arjantinli yıldızlarla birlikte Bolivya’da bir protesto maçı yapan Maradona, “Biz yükseklikten korkmuyoruz, herkes doğduğu yerde futbol oynamalı” diyerek safını muhakkak etti. Güney Amerika ülkelerinin ağır baskısı sonucunda geri adım atan FIFA, evvel sonu 3 bin metreye çekti, akabinde yasağı büsbütün kaldırdı.
Yasağın rafa kalkmasıyla birlikte Bolivya futbol idaresi stratejiyi bir adım daha ileri götürdü. Resmi karşılaşmalar deniz düzeyinden tam 4 bin 150 metre yükseklikteki El Alto Belediyesi Stadyumu’na taşındı. Bolivyalı yetkililer “Yaşadığımız yerde oynuyoruz” diyerek kendilerini savunuyor. Lakin spor otoriteleri, ülkenin en büyük stadyumunun deniz düzeyinden yalnızca 500 metre yükseklikteki Santa Cruz de la Sierra kentinde bulunduğuna dikkat çekiyor. Yani aslında daha alçakta oynama alternatifleri var ancak bu doğal üstünlüğü kaybetmek istemiyorlar. Ortada kurallara karşıt bir durum olmadığı için bu tercih hile sayılmıyor; rakiplerin oksijensiz kalması tamamen doğanın bir kanunu olarak görülüyor.
İlk yorum yapan olun