Mars yüzeyindeki bir kraterin dik duvarlarını tırmanmak kulağa imkansız üzere gelebilir. NASA mühendisleri bu kuvvetli misyonu başarmak için yıllarca çalıştı. Şubat 2021 periyodundan bu yana Jezero Krateri içinde vazife yapan Perseverance, artık bu devasa çukurun sonlarını büsbütün gerisinde bıraktı.
Üç aydan uzun süren çetin bir tırmanış rotasını geride bırakan robotik kaşif, kraterin batı duvarını aşarak yesyeni bir bölgeye ulaştı. Bilim dünyası artık gözünü “Lac de Charmes” ismi verilen bu taze araştırma alanına dikmiş durumda.
Milyarlarca yıl evvel bu yeni bölgede bir ırmak deltasının ve büyük bir gölün yer aldığı iddia ediliyor. Bölgenin krater hudutlarının dışında kalması ise araştırmacılar için büyük baht. Meteor çarpmalarından etkilenmeyen bu bozulmamış topraklar, milyarlarca yıllık mikroorganizma izlerini saklıyor olabilir. Robot, yeni yuvasındaki mesaisine başlar başlamaz “Arathusa” ismi verilen kayalık bir alanı özel matkabıyla kazıyarak birinci incelemelerini gerçekleştirdi. Bu çalışmanın çabucak akabinde da Dünya’ya 61 farklı kareden oluşan bir özçekim gönderdi.
Volkanik geçmişin izleri gün yüzüne çıkıyor
Yapılan birinci tahlil sonuçları, bu bölgedeki kayaların büsbütün volkanik gereçlerden oluştuğunu gösteriyor. Hatta bu taşlar, Jezero Krateri’nin kendisinden bile daha yaşlı bir tarihe sahip. Gönderilen fotoğraflarda art planda yer alan sivri ve keskin sınırlı sıra dışı bir sırt çizgisi dikkat çekiyor. Uzmanların kestirimine nazaran bu yapı, magmanın dikey formda yükselerek sertleşmesiyle oluştu. Vakitle etraftaki yumuşak toprak eriyince, bu sert volkanik kaya duvarı dimdik ayakta kaldı.
Arathusa üzerindeki çalışmalarını tamamlayan keşif aracı, durmaya niyetli değil. Rotasını şimdiden kuzeybatı istikametine çeviren robot, gözünü magmanın soğumasıyla meydana gelen olivin mineralli kayaların bulunduğu “Gardevarri” bölgesine dikti. Bu seyahat yalnızca yeni alanları keşfetmekle kalmıyor, tıpkı vakitte tarihi bir aralık rekorunu da beraberinde getiriyor. Kızıl Gezegen üzerinde bugüne kadar katettiği toplam arayı 41,92 kilometreye ulaştıran araç, adeta sonları zorluyor.
Uzay tarihinin en uzun soluklu yürüyüşü
Şu an için Mars yüzeyindeki mutlak uzaklık rekoru, 15 yıllık çalışma müddeti boyunca 45,16 kilometre yol yürüyen emektar Opportunity robotunun elinde. Perseverance ise bu devasa aralığa, vazife mühletinin şimdi üçte biri kadar bir vakitte yaklaşmayı başardı. Rekor koltuğuna oturabilmesi için önünde yalnızca 3,2 kilometrelik bir yol kaldı. Proje yöneticileri, bu muvaffakiyetin ardında geçmişteki dört farklı robotik vazifeden elde edilen büyük deneyimlerin yattığını belirtiyor.
NASA takımları, bu ayın sonlarına hakikat bu kritik uzaklık hududunun aşılacağını öngörüyor. Robotun mekanik sistemleri ve genel sıhhat durumu beklentilerin çok üzerinde bir performansa sahip. Bu güçlü duruş nedeniyle mühendisler, planları şimdiden bir “ultramaraton” düzeyine taşımış durumda.
