e-Devlet üzerinden alınan SGK tescil ve hizmet dökümlerinde değerli bir değişiklik gerçekleştirildi. Bu düzenlemeyle birlikte çalışanların işten ayrılma nedenini gösteren işten çıkış kodları ve bu kodlara ilişkin açıklamalar e-Devlet’ten alınan evraklarda artık bulunmamaktadır. Bilhassa iş arama sürecinde yaşanan mağduriyetlerin önüne geçmeyi amaçlayan bu uygulama, yargı kararları doğrultusunda devreye alınmıştır.
Uzun müddettir çalışma hayatında tartışma konusu olan işten çıkış kodları bilhassa Kod-29 üzere ağır ithamlar içeren fesih nedenleriyle çalışanların yeni iş bulma sürecinde önemli problemler yaşamasına yol açıyordu. Patronların tek taraflı beyanına dayalı olarak verilen bu kodlar, yargı süreci tamamlanmadan resmi kayıtlara işleniyor ve çalışanlar üzerinde kalıcı olumsuz tesir yaratıyordu.
Yargı Kararlarının Tesiri ve Sert Düzenleme
14 Ekim 2024 tarihinde Danıştay tarafından verilen emsal karar ile bu uygulama hukuksal tabana taşındı. Yüksek mahkeme, işten çıkış kodlarının yalnızca patronun beyanına dayalı olduğunu ve şimdi yargı kontrolünden geçmediğini belirtti. Ayrıyeten, bu kodların resmi kayıtlarda yer almasının kişinin hukuksal ve ferdî haklarını ihlal ettiği ve Kişisel Dataların Korunması Kanunu’na terslik oluşturduğuna dikkat çekti.
Kararda, işten çıkış kodları üzere bilgilerin, ahlak ve düzgün niyet unsurlarına uygun olmayan kullanımlar sebebiyle, kişinin mesleksel geleceğini olumsuz etkilediğine vurgu yapıldı. Hasebiyle, herkes tarafından erişilebilir olan resmi dokümanlarda bu kodların yer alması mağduriyetleri artırmakta.
Yeni Uygulama ve Getirilen Değişiklikler
Bu karar doğrultusunda, SGK kayıtlarının e-Devlet’teki görünümünde yeni düzenlemeler yapıldı. Artık, e-Devlet üzerinden alınan SGK Tescil ve Hizmet Dökümü / İşyeri Unvan Listesi dokümanlarında işten çıkış kodları ve fesih nedenlerine ait açıklamalar büsbütün kaldırıldı. Bu dokümanlarda yalnızca sigortalılık müddetleri, işyeri bilgileri ve çalışma tarihleri yer almaya devam ediyor.
Bu gelişme, bilhassa iş müracaatları sırasında kıymetli bir değişiklik manasına geliyor. Patronlar, adayın geçmişteki fesih nedenini direkt göremiyor. Böylece, otomatik eleme ve önyargı uygulamalarının önüne geçilmeye çalışılıyor. Kendi e-Devlet hesaplarından çalışanlar, ayrıntılı kayıtları görebilirken, üçüncü taraflar tarafından ibraz edilen resmi dökümanlarda bu bilgiler yer almıyor.
Mevcut Durum ve Önümüzdeki Adımlar
SGK’nın iç kayıtlarda yahut patronların bildirimlerinde rastgele bir değişiklik olmamakla birlikte, işten çıkış kodları kullanılmaya devam ediyor. Ayrıyeten, İşten Ayrılış Bildirgesi üzere dokümanlarda de fesih nedenlerinin otomatik olarak görünür olması tartışmalara neden olmaya devam ediyor.
Hukuki açıdan, Danıştay’ın kararının bu dokümanları de kapsayacağı ve ilerleyen süreçte, bilgilerin KVKK kapsamında kaldırılmasının gündemde olduğu bilinmektedir. Böylelikle, çalışanların şahsî bilgilerinin korunması ve haksız hedeflerle kullanılmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
