Fransa’da göz altına alınan Telegram’ın kurucusu ve Üst Yöneticisi (CEO) Pavel Durov’un kariyeri ve yaşam hikayesi, teknoloji dünyasında oldukça merak uyandıran bir konu haline geldi. Durov, Azerbaycan’dan özel bir jetle Fransa’ya gelmişti ve başkent Paris yakınlarındaki Bourget Havalimanı’nda gözaltına alındı. Durov’un, Fransa, Rusya, Birleşik Arap Emirlikleri ve St. Kitts and Nevis vatandaşlığı bulunuyor. İki ay sonra 40 yaşına girecek olan Durov’un 15 milyar dolarlık serveti ise dikkatleri üzerine çekiyor.
DUROV’UN KARİYERİ VE HIZLI YÜKSELİŞİ
Pavel Durov’un kariyeri ve hızlı yükselişi ile ilgili ilginç bilgiler şu şekildedir:
- 1984 yılında, o zamanki adıyla Leningrad olan St. Petersburg’da dünyaya geldi.
- 2006 yılında, lisans eğitimini “İngiliz Filolojisi ve Çeviri” alanında tamamladı ve gençlik yıllarında programlama ile internet projeleri ile ilgilenmeye başladı.
- Üniversiteden mezun olduktan sonra, 2007 yılında ağabeyi Nikolay ile birlikte “Rus Facebook’u” olarak bilinen VKontakte sitesini kurarak adını duyurmaya başladı.
- Kısa sürede VKontakte’ın kullanıcı sayısı 20 milyonu aşarak, Durov’un gelirlerini artırdı ve burada genel müdürlük görevini üstlendi.
RUS YETKİLİLERE KULLANICI VERİLERİNİ VERMEYİ REDDETTİ
2011 yılına gelindiğinde, Durov’un serveti yaklaşık 8 milyar rubleye ulaşmıştı. 2014 yılında VKontakte’deki hisselerini satarak genel müdürlük görevinden ayrıldı ve ülkesinden gitme kararı aldı. Görevinden ayrılmadan önce, Rus yetkililerin kullanıcı verileri gibi konularda şirketten bilgi talep ettiğini belirten Durov, bu talepleri reddettiğini açıkladı.
TELEGRAM HAMLESİ
2013 yılında, gelecekte milyonlarca insan tarafından kullanılacak olan, WhatsApp’a alternatif olarak görülen Telegram projesine adım attı. Uygulamanın kullanıcı sayısı Temmuz 2024 itibarıyla 950 milyona ulaştı. Telegram, özellikle Rusya-Ukrayna Savaşı sırasında hem iki ülke yetkilileri hem de askeri ve siyasi uzmanlar tarafından aktif olarak kullanıldı. VKontakte şirketiyle ilgili sorunlar yaşayan Durov, Telegram konusunda da Rusya Federal Bilgi Teknolojileri ve Kitle İletişim Denetleme Kurumu (Roskomnadzor) tarafından takip edilmeye başlandı. Telegram, Federal Güvenlik Servisi (FSB) ile uygulamadaki şifre kodlarını paylaşmadığı gerekçesiyle 2018-2020 yılları arasında Rusya’da engellendi. Durov, bu dönemde, gizlilik yasası gereği şifre kodlarını vermenin anayasanın ihlali olacağını savundu. Tüm bu sorunlara rağmen servetini artırmayı başaran Durov, Ağustos 2024’te ilk kez Bloomberg milyarderler listesine girdi ve ilk 300’de yer aldı. Durov, nisan ayında ABD’li gazeteci Tucker Carlson ile yaptığı röportajda “Birilerinden emir almaktansa özgür olmayı tercih ederim.” ifadelerini kullanmıştı.
GÖZALTI SÜRECİ VE SONRASI
Rus ve Fransız basınında yer alan haberlere göre, Durov, Telegram’da yasa dışı içeriklere erişim sağlandığı iddiasıyla gözaltına alındı. Paris’teki havalimanında gözaltına alınması, çok sayıda tartışmaya neden oldu. X’in sahibi Elon Musk, Durov’un serbest bırakılması için X sosyal medya platformundan çağrıda bulundu. Musk, başka bir paylaşımında “Liberte (Özgürlük), Liberte!, Liberte?” ifadesini kullandı. Fransız yargı makamları, Durov’un gözaltı süresinin 48 saat uzatılmasına karar verdi. Telegram ise, şirketin Avrupa Birliği (AB) yasalarına uyduğunu belirterek, Durov’a yönelik suçlamaları “saçmalık” olarak nitelendirdi. Yapılan yazılı açıklamada, “Telegram, Dijital Hizmet Yasası dahil AB’nin yasalarına uymaktadır. Durov’un saklayacak hiçbir şeyi yok ve Avrupa’ya sık sık seyahat etmektedir.” ifadelerine yer verildi.
RUSYA: “DUROV’UN NE İLE SUÇLANDIĞINI BİLMİYORUZ”
Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, Fransa’ya Durov’un gözaltına alınmasına ilişkin nota verildiğini açıkladı. Zaharova, Durov’un Fransa vatandaşı olduğuna dikkat çekerek, “Sorun şu ki Fransa, Durov’u her şeyden önce kendi ülkesinin vatandaşı olarak kabul ediyor.” dedi. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov ise, Durov’un gözaltına alınmasıyla ilgili yorum yapmanın erken olduğunu belirterek, “Durov’un tam olarak neyle suçlandığını henüz bilmiyoruz.” şeklinde konuştu. Rusya Federasyonu Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitriy Medvedev ise Durov’un Rusya’dan ayrılmasının bir hata olduğunu vurguladı.
