Bilim etraflarında hamam böceklerinin her türlü felaketi atlatabileceğine dair yaygın bir kanı var. Görünüşe nazaran bu dayanıklılık, artık mühendislik harikalarıyla birleşerek apayrı bir boyuta taşınıyor.
Singapur ve Japonya merkezli iki üniversitenin ortak çalışması, bu böcekleri adeta birer dalgıç üzere kullanmayı mümkün kılan sıra dışı bir teknolojiyi hayata geçirdi. Nature Communications üzerinde paylaşılan bu araştırma, arama kurtarma vazifelerinde yeni bir periyodun işaretlerini veriyor.
Söz konusu sistem, böceklerin biyolojik nefes alma düzeneğini temel alıyor. Bu canlılar teneffüs sistemlerini gövdelerindeki tüp ağlarıyla direkt hücrelerine bağlıyor. Bilim insanları da böceklerin sırtına, bu doğal yapıyla uyumlu çalışan silikon bazlı bir düzenek yerleştirdi.
Hidrojen peroksit ve manganez dioksit yansıması üzerinden oksijen üreten bu giysi, minik canlıların üç saate kadar su altında kalmasını sağlıyor. Üstelik canlı, kendi kaslarını kullanmaya devam ettiği için harici bir bataryaya yahut güç kaynağına ihtiyaç duyulmuyor. Uzaktan kumanda edilebilen elektronik kontrolörler ise böceğin rotasını belirleme noktasında devreye giriyor.
Afet bölgelerinde yeni yardımcılar
Geleneksel robotların ulaşmakta zorlandığı engebeli ve dar alanlarda, siborg böceklerin hareket yeteneği büyük bir avantaj sağlıyor. Bilhassa 2025 yılındaki Myanmar zelzelesi sonrası süreç, bu teknolojinin yalnızca kağıt üzerinde kalmadığını kanıtladı. Madagaskar tıslayan hamam böceklerine entegre edilen sensörler ve kızılötesi kameralar, enkaz altında hayati sinyalleri yakalamak için kritik datalar sundu.
Yeni geliştirilen bu su altı sistemiyle birlikte, artık su basmış kanalizasyon sınırları yahut su altı mağaraları üzere en şiddetli noktalar bile taranabilir hale gelecek. Afet sonrası ortaya çıkan ağır yağış ve su baskını senaryolarında ise, arama takımlarının eli bu teknolojiyle daha da güçlenecek.
