Dünya Sepsis Günü
Bugün, 13 Eylül tarihi, Dünya Sağlık Örgütü ve Sağlık Bakanlığımız tarafından Sepsis Hastalığına dikkat çekmek amacıyla ‘Dünya Sepsis Günü’ olarak belirlenmiştir. Sepsis, halk arasında sıklıkla ‘kan zehirlenmesi’ olarak da adlandırılmaktadır.
Sepsis Hastalığı Nedir?
Sepsis, vücudun enfeksiyona karşı verdiği aşırı ve tehlikeli bir yanıt olarak tanımlanmakta olup, tedavi edilmediği takdirde ölümcül sonuçlar doğurabilen bir hastalıktır. Genellikle bakteriyel enfeksiyonların bir komplikasyonu olarak ortaya çıksa da, virüsler, mantarlar ve parazitler de sepsise yol açabilir. Bu hastalık, vücutta iltihaplanma yanıtını tetikleyerek organların düzgün çalışmasını engelleyebilir.
Belirtileri Nelerdir?
Sepsis hastalığının en belirgin belirtisi yüksek ateştir. Bununla birlikte, bazı hastalarda vücut ısısında anormal bir düşüş de görülebilir. Diğer önemli belirtiler arasında:
- Kalp atış hızında belirgin bir artış
- Nefes almakta zorluk veya artan solunum hızı
- Kafa karışıklığı, bilinç bulanıklığı gibi zihinsel durum değişiklikleri
- Ciltte döküntü ve renk değişiklikleri
- Aşırı yorgunluk, kusma, mide bulantısı
- Düşük kan basıncı, baş dönmesi, idrar azalması
Sepsis Şüphesi Durumunda Ne Yapılmalı?
Belirtiler gözlemlendiği anda en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Doktorunuza sağlık geçmişiniz, mevcut hastalıklarınız, alerjileriniz ve kullandığınız ilaçlar hakkında bilgi vermeniz son derece önemlidir. Sepsis hastalığının tespiti sonrası tedavi süreci hemen başlatılmalıdır. Erken tanı konulmaması ve tedavinin gecikmesi, hastalarda Septik Şok gelişmesine yol açabilir. Bu durum, çoklu organ yetmezliği, sakatlık ve ölüm ile sonuçlanabilir.
Dünya Genelinde Sepsis
Dünya Sağlık Örgütü, her yıl yaklaşık 50 milyon kişinin sepsis hastalığı teşhisi aldığını ve bu teşhisler sonucunda yılda 11 milyon kişinin Septik Şok nedeniyle hayatını kaybettiğini bildirmiştir. Sepsis kaynaklı ölümlerin, dünya genelindeki ölümlerin yaklaşık %20’sini oluşturduğu dikkate alındığında, bu hastalığın ciddiyeti bir kez daha ortaya çıkmaktadır.
Riskli Gruplar
Sepsis riski, bazı gruplarda daha yüksektir:
- 65 yaş ve üzerindeki bireyler, bağışıklık sistemlerindeki yavaşlama nedeniyle daha fazla risk altındadır.
- Yenidoğanlar ve bebekler, henüz gelişmemiş bağışıklık sistemleri nedeniyle sepsise karşı daha hassastır.
- Diyabet, kalp rahatsızlıkları, böbrek ve karaciğer hastalıkları gibi kronik hastalıkları olan bireyler de risk altındadır.
- Kanser tedavisi görenler veya organ nakli yapılan kişiler, sepsise yakalanma ihtimali yüksek grupta yer alırlar.
- Hastanelerde yatan ve özellikle yoğun bakım ünitelerinde tedavi gören hastalar, hastane enfeksiyonları nedeniyle sepsis riski taşımaktadır.
- Açık yaralara sahip olan bireyler de düşük bir riskle sepsis hastalığına yakalanabilirler.
Her hastalıkta olduğu gibi, “Erken teşhis hayat kurtarır” gerçeğini unutmamak gerekir.
