Türkiye’de kapalı alanlarda tütün ve tütün mamullerinin tüketiminin yasaklanmasının üzerinden 15 yıl geçti.
Tütün ve tütün mamulleri kullanımı halk sıhhatini olumsuz etkilemeye devam ediyor. Bu mevzuda yürütülen siyasetler ile dumansız hava alanına yönelik çalışmalara birçok sivil toplum kuruluşu da katkı sağlıyor.
Dumana maruz kalma oranı azaldı
2009 yılında yürürlüğe giren kapalı alanlarda sigara ve tütün mamullerinin tüketiminin yasaklanmasına ait yasaya dayanak veren sivil toplum kuruluşu temsilcileri, kelam konusu yasa ile bilhassa restoranlar, kafeler, iş yerleri ve toplu taşıma araçlarında sigara dumanına maruz kalma oranının azaldığını belirtti.
Bu bahiste Türkiye Sigarayla Savaş Derneği, sigaranın ziyanlı tesirleri konusunda yıllardır aktif uğraş veren kuruluşlara öncülük ediyor.
Derneğin Genel Lideri Prof. Dr. Mustafa Aydın, Türkiye’de yasağın yürürlüğe girmesinden bugüne değerli değişimler ve tesirler gözlemlendiğini söyledi.
Pasif içiciliğin ziyanları azaldı
Yasakla birlikte iç yer hava kalitesinin değerli ölçüde arttığını vurgulayan Aydın, bu sayede sigara dumanına maruz kalan insanların korunduğunu, pasif içiciliğin ziyanlarının azaldığını lisana getirdi.
Prof. Dr. Aydın, yasağın tam olarak uygulanabilirliği ve kontrol süreçlerinin de kıymetli bir husus olduğunu belirterek, “Sonuç olarak sigara yasağının uygulanmasıyla birlikte hem çevresel hem de toplumsal sıhhat açısından değerli kazanımlar elde edilmiştir fakat bu kazanımların sürdürülebilmesi için daima olarak çalışmaya ve kontrolleri sıkı tutmaya devam etmemiz gerekmektedir.” sözünü kullandı.
Yasağın bilhassa gençler üzerinde tesirli olduğuna işaret eden Aydın, bu durumun gençlerin sigara ile tanışma ve alışkanlık geliştirme oranlarını düşürdüğünü söz etti.
“15 yaş ve üzeri nüfusun yaklaşık yüzde 28-30’u nizamlı olarak sigara içmektedir”
Türkiye’de sigara içme oranları ve tütün kullanımına dair istatistiklerin vakitle değişiklik gösterdiğini anlatan Aydın, şöyle konuştu:
2023 yılı Türkiye İstatistik Kurumunun ve Sıhhat Bakanlığının bilgilerine nazaran, 15 yaş ve üzeri nüfusun yaklaşık yüzde 28-30’u tertipli olarak sigara içmektedir. Bu oran erkeklerde daha yüksek olup bayanlarda biraz daha düşüktür. Erkeklerin sigara içme oranı bayanlara nazaran epeyce yüksektir. Erkeklerin yaklaşık yüzde 40-50’si sigara içerken, bayanlarda bu oran yüzde 15-20 civarındadır. Genç yetişkinler ve orta yaşlı bireyler ortasında sigara içme oranları daha yüksekken, yaşlı nüfusta bu oran düşmektedir. Bilhassa 25-44 yaş aralığındaki bireyler ortasında sigara içme yaygınlığı daha fazladır. Eğitim düzeyi ve sosyoekonomik durum da sigara içme oranlarını etkileyen faktörlerdendir. Daha düşük eğitim düzeyine sahip olan ve ekonomik durumu daha düşük olan bireyler ortasında sigara içme oranı daha yüksektir.
Ülkede sigara içme oranlarını düşürmek için çeşitli kampanyalar ve düzenlemeler yapıldığını aktaran Aydın, bu uğraşlar ortasında sigara bırakma programları, tütün eserlerinin vergilendirilmesi ve kamu şuuru artırma kampanyalarının yer aldığını belirtti.
“Gençler ortasında sigara deneme yaşı epeyce düşüktür”
Türkiye’de sigara kaynaklı mevt ve hastalık oranlarının epey yüksek olduğunu da dikkati çeken Aydın, şöyle devam etti:
Dünya Sıhhat Örgütü (WHO) ve Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan verilere nazaran, ülkemizde her yıl yaklaşık 100 bin kişi sigara kullanımına bağlı hastalıklar nedeniyle hayatını kaybetmektedir. Bu günlük ortalama 300 kişinin sigara nedeniyle öldüğü manasına gelir. Türkiye’de yetişkin nüfusun yaklaşık yüzde 30’u sigara kullanmaktadır. Sigara, başta akciğer kanseri olmak üzere birçok kanser çeşidine neden olmaktadır. Akciğer kanserinden ölümlerin yüzde 90’ı sigara kullanımına bağlıdır. Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) ve kalp-damar hastalıkları üzere kronik hastalıkların ana nedenlerinden biri sigara kullanımıdır. KOAH’tan ölümlerin yaklaşık yüzde 80’i sigara kullanımına bağlıdır. Türkiye’de genç nüfus ortasında sigara kullanımı da önemli bir sıhhat sorunu oluşturmaktadır. Gençler ortasında sigara deneme yaşı hayli düşüktür ve bu yaş kümesinde sigara kullanım oranı artmaktadır. Bu istatistikler, sigaranın Türkiye’deki sıhhat üzerindeki olumsuz tesirlerini ve bu mevzunun halk sıhhati açısından ne kadar değerli olduğunu göstermektedir.
“19 Temmuz bir milattır”
Nargilenin de yasaya dahil edilmesinin kıymetli olduğuna dikkati çeken Aydın, “Nargile kullanımı, bilhassa gençler ortasında yaygınlaşan bir alışkanlık haline gelmiştir ve sıhhat açısından önemli riskler taşımaktadır. Nargile içimi, bir oturum boyunca birçok kişi tarafından paylaşılan ortak bir ağızlıkla gerçekleştirildiğinden, bulaşıcı hastalıkların yayılma riski çok fazladır. Ayrıyeten, nargile dumanı da sigara dumanına misal halde ziyanlı kimyasallar içermekte ve pasif içicilik riskini artırabilmektedir. Bu nedenle, nargilenin yasaklanması yahut kısıtlanması sıhhat açısından olumlu sonuçlar ortaya koymuştur. Sonuç olarak kapalı alanlarda nargile kullanımının yasaklanmasıyla bilhassa gençlerin sıhhati açısından olumlu sonuçlar elde edilmiştir.” halinde konuştu.
19 Temmuz’un sigara ile çabada devir noktası olduğunu lisana getiren Aydın, şunları kaydetti:
Tütün mamulleri tüketimi yasağının yıl dönümünde, ülkemizde sıhhatin korunması ismine değerli bir adımın atıldığını bir kere daha hatırlatmak isteriz. 19 Temmuz bir milattır. Bu yasak, kapalı alanlarda sigara içiminin yasaklanmasıyla başlayan ve vakitle daha geniş kapsama yayılan bir süreci simgeler. Sigaranın toplum sıhhati üzerindeki ziyanları göz önüne alındığında bu adımın ne kadar değerli olduğu açıktır lakin maddelerin aktif bir halde uygulanması ve denetlenmesi, sıhhat açısından elde edilen kazanımların sürdürülebilmesi için büyük değere sahiptir. Toplumda sigara kullanımıyla gayrette yalnızca yasaklarla değil, tıpkı vakitte bilinçlendirme, eğitim ve takviye hizmetleriyle de sağlanmaktadır. Bu nedenle bizlere de büyük misyonlar düşmektedir.
Nüfusa oranla sigara kullanım oranlarında düşüş var
Aydın, 2008 ve 2023 yıllarında sigara kullanan kişi sayısında rakamsal besbelli bir değişiklik olmamasına rağmen nüfus artışları göz önüne alındığı sigara kullanımında kıymetli bir azalma yaşandığını söyledi.
2008 ve 2023’te sigara tiryakisi sayısının 14 milyon olduğunu vurgulayan Aydın, 2008 yılında 71 milyon olan ülke nüfusunun 2023 yılında 14 milyon artışla 85 milyona ulaştığının altını çizdi.
Aydın, artan nüfusa karşın sigara kullananların sayısında artış olmadığına dikkati çekti.
Aydın, Türkiye’de günlük ortalama 14 milyon 840 bin, yıllık ise 5 milyar 400 milyonun üzerinde bandrollü sigara paketi satışı yapıldığını da kelamlarına ekledi.
Haber Kaynağı: Anadolu Ajansı (AA)
