Dünya Sağlık Örgütü, sağlık için en büyük tehlike kaynağı olan kimyasal maddeler listesi yayınladı. Asbest,benzol,kadmiyum,amonyak,civa,kurşun bu maddeler arasındadır. Hava kirliliği de listede ayrı bir satır aldı. Dünya Sağlık Örgütü, endüstrinin şimdiki gelişme etapında sağlık için zararlı kimyasal maddelerden yararlanmaktan tümüyle vazgeçilmesine imkan olmadığını kabul ediyor.. Ama gündelik hayatta insanın toksik maddelerden etkilenmesi asgariye indirilebilir.
İnsanı öldüren çevresidir. Plastik madde mamulleri,kozmetik,su,gıda maddeleri dahil her şey kimyasal maddeleri kapsıyor. Bazıları sağlığa yararlı ya da hiç olmazsa zararlı değil. Ama kimyasal maddeler bileşiklerinin çoğu toksik olduğundan her yıl dünyada milyonlarca kişinin ölümüne sebep olur.
Örneğin asbest lifsel yapısı olan bir mineraldir. En yüksek kaliteli çeliklerden daha sağlam olduğu gibi suda erimez, tepkimeye girmez.Ozon,oksijenin etkilerine ve Güneşin radyasyonuna karşı dayanıklıdır. Bunun için makina sanayiinde, boru ve karo üretiminde,yol yapımında kullanılıyor. Ancak asbest lifleri solunumla insan organizmasına girince akciğer,gırtlak,yumurtalık kanserine yol açıyor.
20. Yüzyılın sonlarında asbest kullanılmasını yasaklama kampanyası başladı. Halihazırda Birleşik Amerika,Avustralya,Yeni Zelanda,Japonya.Avrupa Birliğinde ekonomide asbest kullanılması yasaklandı. Diğer ülkelerde yalnızca kanserojen etkileri zayıf olan uzun elyaflı asbest türlerinin kullanılması müsaade ediliyor. Ancak asbest kapsayan eski yol kaplaması, binalar yenibaştan yapılmadığından kısa elyaflı asbest her şey üzerine olumsuz etki yapmaya devam ediyor.
Ya da Dünya Sağlık Örgütü tarafınan yapılmış zararlı maddeler listesindeki ağır metalleri ele alalım. İnsan sağlığı üzerine olumsuz etkileri çoktan biliniyorsa da, eskisi gibi genişçe kullanıldığını kaydeden eksper İrina İlçenko şunları söyledi:
Ağır metaller insan organizmasında sürekli kaldığından son derecede toksik maddelerdir. Kurşun ve kadmiyum ağır metallerdir. Böbrek ve idrar organları, kadmiyumun etkileri karşısında en duyarlıdır. İçindeki kurşun oranı çok olan maddeler bile insanın psişik gelişimine egel olur. Hamilelik döneminde kadınlar ve doğuştan sonraki ilk dönemde çocuklar üzerine olumsuz etkileri olur. Yetişkinler de kurşundan olumsuz yönde etkilenir .
İnsan için tehlikesiz olabilen kurşun derişimi yok. Kurşun insan organizmasına hava ile ve cildi üzerinden girebilir. Böyle olduğu halde kursun mamulleri hala kullanılıyor. Balıkçılık araçları, matbaa harfleri,seramik kapkaçağın sır kaplaması söz konusudur. Eski evlerin duvarları bile sağlık için tehlike kaynağı olabilir. Günümüzde kurşun kapsayan boyalar üretimi yasaktır. Oysa bir zaman önce böyle boya türleri çok yaygındı. Buunun için yeni tamir edilmiş eski evlerde bile duvar boyasının kurşunlu alt tabakalarının olumsuz etkileri korunuyor.
Kadmiyum akümülator üretiminde kullanılıyor. Sarı renkli yivli mıhların kaplaması kadmiyumdur.. Civa termometre ve enerji tasarrufunu sağlayan ampul üretiminde kullanılıyor. Civa cam altında iken insan için zararsızdır. Ancak termometre ya da ampül yere düşerek kırılınca ciddi sorunlar ortaya çıkıyor. Civa toplandıktan ve döşeme yıkandıktan bir ay sonra bile bu odada kalmak, sağlık için tehlikelidir.
Önceden “insanın dostarı” sayılan kimyasal maddelerin sağlık üzerine olumsuz etkilerine dair giderek daha çok bilgi ediniliyor. Florür bu maddelerdendir. Düyük dozlarda diş çürümelerini engellediği ispatlanınca diş maçunu, ağız bakım suyuna katılıyordu. Su ve süte florürun katılmasına bile başlandı. Ama büyük miktanda diş minesinin ve iskelet kemiklerinin bozulmasına yolaçtığı belli edildi. Bir de olumlu ve olumsuz etkileri olan oranları arasındaki fark büyük değil.
Klorun şiddetli zehirleyici etkisi olduğu,.bellidir. Daha Birinci dünya savaşı sırasında zehirleyici gaz olarak kullanıdı. Mikrop türlerinden birçoğunu yokettiği için klor,suyu mikropsuzlaştırmak için kullanılmaya başladı. Sonuçta kolera, bağırsak hastalıkları olayları çok azaldı. Ama klor diğer kimyasal maddeler gibi tepkimeye girebilir. İnsan Ekolojisi Araştırma Enstitüsü müdürü Yuriy Rahmanın birçok hallerde bunun üzüntü verici sonuçları olur,.dedi ve şöyle konuştu:
Suyun klorlanması sonucunda oluşan maddeler ciddi sorunlar kaynağı olabilir. Örneğin anilin kapsayan su klorlanırken oluşabilen 11 bileşiğin 6-sı kanserojen ve mutajendir. Daha 1980 yıllarına ait Amerikan verilerine göre, su klorlanırken oluşan bu maddeler kanser olaylarının yüzde 5-l5 oranında artışına yolaçıyor.
Dünya Sağlık Örgütü sağlık için zararlı maddeler listesi yayımlamışken sorunun çözüm yollarını teklif etmiyor. Belli ki, kimyasal maddelerden birçoğu hayaa girerek kalıcı bir yer aldı.. Bunun için yerine yenileri geçmezse kullanılmasından vazgeçilmesine imkan yok. Ancak gündelik hayatta toksik maddelerin etkilerini azami derecede azaltmak, mümkündür. Kozmetik ve ev işlerinde kullanılan kimyasal maddelerin nitelikleri ve etkileri üstüne bilgi edinmnek için şişesi üzerindeki etiket yazılarını dikkatla okumak ve efektıf olsa da sağlık için zararlı olanlarını kullanmamak, bunun bir yoludur.
Kaynak :turkish.ruvr.ru
